{"id":8922,"date":"2020-10-30T12:07:58","date_gmt":"2020-10-30T11:07:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bardomed.pl\/blog\/?p=8922"},"modified":"2021-06-23T22:19:56","modified_gmt":"2021-06-23T20:19:56","slug":"rodzaje-bolu-mechanizm-powstawania-bolu-i-leczenie-bolu-w-fizjoterapii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bardomed.pl\/blog\/porady-eksperta\/rodzaje-bolu-mechanizm-powstawania-bolu-i-leczenie-bolu-w-fizjoterapii\/","title":{"rendered":"Rodzaje b\u00f3lu – mechanizm powstawania b\u00f3lu i leczenie b\u00f3lu w fizjoterapii"},"content":{"rendered":"

Ka\u017cdy do\u015bwiadczy\u0142 kiedy\u015b b\u00f3lu, ale nie ka\u017cdy wie, jak i dlaczego powstaje to odczucie. Nie ma jednej ustalonej definicji b\u00f3lu, chocia\u017c lekarze, w tym prof. Jan Dobrogowski, spr\u00f3bowali tak\u0105 stworzy\u0107. Wed\u0142ug niego \u201cb\u00f3l jest nieprzyjemnym odczuciem zmys\u0142owym i emocjonalnym zwi\u0105zanym z rzeczywistym lub potencjalnie zagra\u017caj\u0105cym uszkodzeniem cia\u0142a albo opisywanym w kategoriach takiego uszkodzenia\u201d [1].\u00a0 B\u00f3l powstaje na podstawie psychicznej interpretacji zachodz\u0105cych zjawisk, zostaje zmodyfikowany przez wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenia i uwarunkowania psychosomatyczne.<\/strong><\/p>\n

Podstawowym zadaniem b\u00f3lu jest jego rola ostrzegaj\u0105co-ochronna. Po pierwsze wi\u0119c, b\u00f3l ostrzega o uszkodzeniu tkanek, a po drugie – chroni organizm, poniewa\u017c wyzwala procesy, kt\u00f3re maj\u0105 ograniczy\u0107 do minimum wspomnianie uszkodzenie.<\/p>\n\n

Jak powstaje b\u00f3l?<\/h2>\n

Proces powstawania odczucia b\u00f3lowego nazywamy nocycepcj\u0105. Obejmuje on cztery etapy.<\/p>\n

    \n
  1. Pocz\u0105tkowo dochodzi do zamiany energii dzia\u0142aj\u0105cego bod\u017aca uszkadzaj\u0105cego (mechanicznego, termicznego, chemicznego) na impuls elektryczny, przewodzony w\u0142\u00f3knami nerwowymi z obwodowych zako\u0144cze\u0144 neuronu nocyceptorowego.<\/li>\n
  2. Uszkodzenie tkanek prowadzi do uwalniania mediator\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 odpowiedzialne za objawy takie jak: obrz\u0119k, zaczerwienienie, zwi\u0119kszenie wra\u017cliwo\u015bci w uszkodzonych tkankach.<\/li>\n
  3. Impuls elektryczny dostaje si\u0119 do rdzenia kr\u0119gowego, a stamt\u0105d do wy\u017cszych pi\u0119ter o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, aby ulec percepcji w m\u00f3zgu.<\/li>\n
  4. W wyniku tej ostatniej powstaj\u0105 l\u0119k, agresja i gniew oraz kszta\u0142towane s\u0105 modele zachowa\u0144 zwi\u0105zanych z b\u00f3lem.<\/li>\n<\/ol>\n

    \"Odczuwanie<\/p>\n

    B\u00f3l przewlek\u0142y (chroniczny)<\/h2>\n

    M\u00f3wimy o nim, gdy chory odczuwa dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe d\u0142u\u017cej ni\u017c 3 miesi\u0105ce lub gdy utrzymuj\u0105 si\u0119 one mimo wygojenia tkanek. Coraz wi\u0119cej specjalist\u00f3w do b\u00f3lu chronicznego zalicza tak\u017ce ten, kt\u00f3ry towarzyszy chorobom przewlek\u0142ym i pojawia si\u0119 okresowo. B\u00f3l przewlek\u0142y mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem choroby samej w sobie, kt\u00f3ra wymaga wielokierunkowego post\u0119powania terapeutycznego.<\/p>\n

    Rodzaje b\u00f3lu – podzia\u0142 ze wzgl\u0119du na patomechanizm<\/h2>\n

    B\u00f3l mo\u017ce by\u0107 konsekwencj\u0105 podra\u017cnienia receptor\u00f3w b\u00f3lowych, zwanych nocyceptorami (b\u00f3l nocyceptywny) lub obni\u017cenia ich progu pobudliwo\u015bci (znany jako b\u00f3l receptorowy).<\/p>\n

    Mo\u017ce tak\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w przypadku uszkodzenia struktur uk\u0142adu nerwowego (b\u00f3l niereceptorowy neuropatyczny) oraz pojawi\u0107 si\u0119 bez towarzysz\u0105cego mu uszkodzenia tkanek (b\u00f3l niereceptorowy psychogenny).<\/p>\n

    Leczenie b\u00f3lu a zabiegi fizykalne<\/h2>\n

    W fizjoterapii bardzo du\u017ce znaczenie ma tzw. bramkowa teoria b\u00f3lu (z ang. gate control theory). W uproszczeniu mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce sprowadza si\u0119 ona do nast\u0119puj\u0105cego stwierdzenia: ka\u017cdy\u00a0impuls nerwowy\u00a0informuj\u0105cy o\u00a0b\u00f3lu\u00a0musi najpierw przej\u015b\u0107 przez pewien punkt w\u00a0rdzeniu kr\u0119gowym\u00a0i to tam decydowane jest, czy impuls b\u00f3lowy ma zosta\u0107 przes\u0142any dalej (do m\u00f3zgu) czy te\u017c nie. Je\u017celi na drodze impulsu b\u00f3lowego stanie inny, silniejszy impuls, to informacja o b\u00f3lu mo\u017ce nie dotrze\u0107 do m\u00f3zgu, co oznacza, \u017ce nie odczujemy b\u00f3lu.<\/p>\n

    Najbardziej rozpowszechnionym zabiegiem, maj\u0105cym na celu hamowanie przekazywania impulsu b\u00f3lowego, jest elektroterapia przy u\u017cyciu pr\u0105du TENS. W zale\u017cno\u015bci od wyboru rodzaju pr\u0105du TENS, efekt analgetyczny zabiegu (zmniejszenie lub zlikwidowanie odczuwania b\u00f3lu) utrzymuje si\u0119 przez r\u00f3\u017cny czas. Szczeg\u00f3\u0142owo o przeciwb\u00f3lowym wp\u0142ywie tych zabieg\u00f3w piszemy w artykule: Pr\u0105dy TENS – zastosowanie w rehabilitacji i polecane aparaty<\/a>.<\/p>\n

      \n
    • \n \n \n \"Aparat <\/a>\n
      \n \n 4370.00<\/span> z\u0142<\/span>\n <\/div>\n
      \n Aparat do elektroterapii BARDOMED E1<\/strong>\n <\/div><\/a>\n
      \n \n \n Zobacz w sklepie <\/a>\n <\/strong>\n <\/div>\n <\/li>
    • \n \n \n \"Aparat <\/a>\n
      \n \n 11100.00<\/span> z\u0142<\/span>\n <\/div>\n
      \n Aparat do elektroterapii Enraf-Nonius Endomed 482 - 1498920<\/strong>\n <\/div><\/a>\n
      \n \n \n Zobacz w sklepie <\/a>\n <\/strong>\n <\/div>\n <\/li>
    • \n \n \n \"Przeno\u015bny <\/a>\n
      \n \n 3115.00<\/span> z\u0142<\/span>\n <\/div>\n
      \n Przeno\u015bny aparat do elektroterapii T-ONE REHAB<\/strong>\n <\/div><\/a>\n
      \n \n \n Zobacz w sklepie <\/a>\n <\/strong>\n <\/div>\n <\/li> <\/ul>\n\n\n

      Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 tak\u017ce na dzia\u0142anie laseroterapii wysokoenergetycznej. Firma Mectronic Medicale – prowadz\u0105c badania nad swoj\u0105 flagow\u0105 terapi\u0105 laserem wysokoenergetycznym<\/a> – opatentowa\u0142a tryb E2C, kt\u00f3ry obni\u017ca dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe ju\u017c po 3 minutach zabiegu.<\/p>\n

        \n
      • \n \n \n \"Laser <\/a>\n
        \n \n 48000.00<\/span> z\u0142<\/span>\n <\/div>\n
        \n Laser wysokoenergetyczny iLUX PLUS 10 W, 810nm + 980nm<\/strong>\n <\/div><\/a>\n
        \n \n \n Zobacz w sklepie <\/a>\n <\/strong>\n <\/div>\n <\/li>
      • \n \n \n \"Laser <\/a>\n
        \n \n 52000.00<\/span> z\u0142<\/span>\n <\/div>\n
        \n Laser wysokoenergetyczny iLUX PLUS 15 W, 810nm + 980nm<\/strong>\n <\/div><\/a>\n
        \n \n \n Zobacz w sklepie <\/a>\n <\/strong>\n <\/div>\n <\/li>
      • \n \n \n \"Laser <\/a>\n
        \n \n 66000.00<\/span> z\u0142<\/span>\n <\/div>\n
        \n Laser wysokoenergetyczny iLUX PLUS 20 W, 810nm + 980nm<\/strong>\n <\/div><\/a>\n
        \n \n \n Zobacz w sklepie <\/a>\n <\/strong>\n <\/div>\n <\/li> <\/ul>\n\n\n

        Wykorzystane d\u0142ugo\u015bci fal i tryb impulsowy zapewniaj\u0105 atermiczno\u015b\u0107 zabiegu (tkanki nie nagrzewaj\u0105 si\u0119), wi\u0119c laser iLUX mo\u017ce by\u0107 stosowany nawet w ostrej fazie zapalnej. Laser ten jest bardzo doceniany przez fizjoterapeut\u00f3w pracuj\u0105cych w klubach sportowych, poniewa\u017c skraca nawet o 50% powr\u00f3t zawodnika do pe\u0142nej aktywno\u015bci sportowej. Szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce dzia\u0142ania lasera, a tak\u017ce konkretne parametry zabiegu prezentujemy w tek\u015bcie: Laser wysokoenergetyczny w leczeniu b\u00f3lu<\/a> oraz w poni\u017cszym filmiku.<\/p>\n