Chromanie przestankowe – objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczenia
Chromanie przestankowe to jeden z głównych objawów niedokrwienia kończyn dolnych. Spowodowane jest najczęściej miażdżycą tętnic kończyn dolnych. Objawia się charakterystycznym bólem łydek podczas chodzenia i zanika po odpoczynku. Chromanie przestankowe bardzo mocno pogarsza jakość życia i ogranicza aktywności społeczne pacjentów. Jak poprawić stan funkcjonalny i jakość życia pacjentów? Jakie leczenie i rehabilitację zastosować? Wyjaśniamy.
Spis treści
Co to jest chromanie przestankowe?
Chromanie przestankowe to charakterystyczny objaw, który polega na pojawieniu się dolegliwości bólowych kończyn dolnych (zwłaszcza łydek) podczas chodzenia i ustępujący po krótkim odpoczynku. Stanowi charakterystyczny objaw niedokrwienia, związanego z miażdżycą.
Pojawienie się dolegliwości, związanych z niedokrwieniem (oraz niedotlenieniem) mięśni, najczęściej związane jest ze zwężeniem lub zamknięciem tętnic kończyn dolnych przez blaszki miażdżycowe. Podczas aktywności fizycznej mięśnie potrzebują większej ilości tlenu niż w spoczynku. W fizjologicznych warunkach wysiłek spowodowałby rozszerzenie tętnic i zwiększenie dopływu krwi.
W przypadku pacjentów z miażdżycą mamy do czynienia ze zwężeniem tętnic przez blaszki miażdżycowe, a tym samym – ograniczeniem przepływu krwi przez naczynia i zmniejszonym dostarczaniem tlenu. W momencie, gdy nie dostarczymy tlenu do produkcji energii w mięśniach, organizm przechodzi na produkcję beztlenową, powstaje kwas mlekowy, który kumuluje się w mięśniach i powoduje dolegliwości bólowe oraz niemożność kontynuowania spaceru.
Początkowo pacjenci mają trudności z przejściem dłuższych dystansów. W miarę postępu choroby dystans ten się zmniejsza, a dolegliwości bólowe mogą pojawić się również w spoczynku.
Objawy chromania przestankowego
Najczęstsze objawy chromania przestankowego to:
- ból i zmęczenie nóg podczas chodzenia,
- skurcze mięśni, najczęściej łydek,
- ból ustępuje po zatrzymaniu się i krótkim odpoczynku,
- w zaawansowanym stadium mogą pojawić się owrzodzenia, bladość skóry i ból w spoczynku .
Diagnostyka chromania przestankowego
Diagnostykę chromania przestankowego należy rozpocząć od wizyty u specjalisty. Lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad i badanie fizykalne. Aby potwierdzić diagnozę i określić zaawansowanie choroby, wykonuje się pomiar wskaźnika kostkowo-ramiennego. Ten test diagnostyczny polega na pomiarze ciśnienia krwi na tętnicy ramiennej i kostce, a następnie porównaniu obu wyników. Wartość poniżej 0,9 świadczy o obecności niedokrwienia (im niższy wskaźnik tym cięższy stan).
Następnie zleca się badania dodatkowe jak USG Doppler, angio-TK i angio-MR oraz angiografia inwazyjna.
Leczenie chromania przestankowego
Leczenie chromania przestankowego składa się z farmakologicznego, niefarmakologicznego oraz interwencji chirurgicznych.
Leczenie niefarmakologiczne rozpoczyna się od modyfikacji stylu życia, które obejmuje rzucenie palenia, wprowadzenie regularnej aktywności fizycznej oraz zdrowej diety. Stosuje się również kompleksową rehabilitację, która obejmuje ocenę stanu pacjenta, modyfikację stylu życia i eliminację czynników ryzyka, dobraną farmakologię, trening marszowy, ćwiczenia i zabiegi fizykalne oraz psychoterapię.
Leczenie farmakologiczne to głównie leki przeciwpłytkowe (które mają zmniejszyć ryzyko zawału i udaru), statyny (zmniejszają poziom cholesterolu) oraz leki poprawiające krążenie.
W przypadku zaawansowanych zmian miażdżycowych prowadzi się leczenie operacyjne, m.in.:
- angioplastykę balonową,
- stentowanie,
- pomostowanie (by pass),
- endarterektomię (usunięcie blaszki).
Chromanie przestankowe a rehabilitacja
Rehabilitacja w chromaniu przestankowym ma na celu:
- zwiększyć dystans marszu bez bólu,
- poprawić funkcję mięśni kończyn dolnych,
- usprawnić krążenie krwi,
- opóźniać rozwój i postęp miażdżycy,
- zmniejszyć ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Rehabilitacja opiera się na treningu marszowym, ćwiczeniach i zabiegach fizykalnych.
Zabiegi fizykalne mają za zadanie uzyskać efekt przekrwienny, obniżyć napięcie mięśniowe oraz zmniejszyć dolegliwości bólowe. Najczęściej stosowane zabiegi to:
- Jonoforeza – rozszerza miejscowo naczynia krwionośne, poprawia mikrokrążenie, zmniejsza napięcie mięśni i działa przeciwzapalnie.
- Elektroterapia, czyli prądy diadynamiczne, interferencyjne i TENS – zmniejsza napięcie mięśni, redukuje dolegliwości bólowe, zwiększa przepływ krwi w mięśniach.
- Magnetoterapia – poprawia mikrokrążenie, działa przeciwzapalnie, przyspiesza regenerację tkanek, wspomaga angiogenezę (tworzenie nowych naczyń krwionośnych).
- Diatermia krótkofalowa – rozszerza naczynia krwionośne, poprawia krążenie, działa rozluźniająco i przeciwbólowo, przyspiesza przemianę materii w tkankach.
-
3115.00 złPrzenośny aparat do elektroterapii T-ONE REHAB -
3615.00 złPrzenośny aparat, zestaw do magnetoterapii LaMagneto PRO -
27900.00 złDiatermia krótkofalowa Enraf-Nonius Curapuls 670 - 1403932
Jakie ćwiczenia na chromanie przestankowe?
Ćwiczenia mają pomóc pacjentom z chromaniem wytworzyć krążenie oboczne. Podstawą rehabilitacji jest trening marszowy, wykonywany w terenie lub na bieżni. Trening prowadzi się do granicy bólu, a następnie wprowadza krótki odpoczynek i kontynuuje marsz. Czas trwania takiego treningu to 30-60 minut, 3-5 razy w tygodniu przez minimum 3-6 miesięcy.
W zaawansowanym stadium zamienia się marsz na bieżni na rower stacjonarny. Ważne są również treningi oporowe, które wzmacniają osłabione mięśnie. Ćwiczenia powinny obejmować mięśnie czworogłowe uda oraz zginacze podeszwowe i grzbietowe stopy.
