Osteofity – przyczyny występowania, objawy i polecane zabiegi fizykalne

Osteofity, czyli narośla kostne, pojawiają się w tych miejscach, które podlegają największym obciążeniom (m.in. kręgosłup, stawy biodrowe i kolanowe) i są jednym ze skutków zmian zwyrodnieniowych. Leczenie koncentruje się na zatrzymaniu zmian i zlikwidowaniu bólu. Jedynym sposobem na usunięcie osteofitów jest operacja, jednak nie zawsze jest ona konieczna. W wielu przypadkach zalecana jest rehabilitacja. Z jakich zabiegów fizykalnych można skorzystać, by złagodzić ból, który powodują osteofity?

Osteofity – co to jest?

Osteofity, nazywane też naroślami lub dziobami kostnymi, to zmiany zwyrodnieniowe, które powstają przez nadbudowanie tkanki kostnej. Najczęściej tworzą się w miejscach szczególnie obciążonych: w obrębie kręgosłupa oraz stawów kolanowego i biodrowego.

Odpowiadając na pytanie, co to są osteofity, trzeba zaznaczyć, że nie stanowią one oddzielnej jednostki chorobowej, a są jedynie objawem większego problemu. Przyczyną ich powstania może być:

• skolioza,
• kręgozmyk,
• złamanie kompresyjne,
• choroba reumatyczna,
• zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa,
• problemy endokrynologiczne.

Osteofity mogą być one również efektem mikrourazów oraz przeciążeń (szczególnie tych niesymetrycznych). Nie bez znaczenia pozostają skłonności genetyczne oraz nadwaga i otyłość.

Objawy osteofitów

Zanim osteofity się ujawniają, mija sporo czasu. A po czym je poznać? Powodują miejscowy ból – również podczas spoczynku, często też pojawia się uczucie drętwienia lub mrowienia, zmiany ograniczają choremu zakres ruchu.

Najczęstsze osteofity, czyli zlokalizowane w obrębie kręgosłupa, są szczególnie odczuwalne podczas schylania się lub skręcania, ponieważ uciskają na nerwy. Efektem tego mogą być jednak różne objawy w zależności od konkretnego miejsca zwyrodnienia:

• jeśli uszkodzony jest odcinek szyjny, pojawiają się bóle i zawroty głowy,
• w przypadku odcinka piersiowego chory może odczuwać ból między żebrami,
• natomiast osteofity kręgosłupa w odcinku lędźwiowym objawiają się bólem promieniującym do pośladków i nóg.

Osteofity w kolanie natomiast będą powodować ból przy obciążaniu danej nogi, zwłaszcza podczas wstawania z pozycji siedzącej.

Nie warto ignorować tych sygnałów, bo tego typu zmiany zwyrodnieniowe mogą prowadzić między innymi do zwężenia kanału kręgowego i uszkodzenia nerwu (osteofity kręgosłupa) czy zwężenia szpary stawowej oraz kłopotów z chodzeniem (osteofity w kolanie).

Osteofity – leczenie i rehabilitacja

Choć wywiad jest dla każdego lekarza podstawą, to dopiero badania potwierdzają jego przypuszczenia. W przypadku osteofitów najlepiej sprawdzają się badania obrazowe: zdjęcie rentgenowskie, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny.

Leczenie zmian zwyrodnieniowych ma na celu zatrzymanie albo spowolnienie rozwoju choroby, zmniejszenie bólu i zachowanie odpowiedniej ruchomości stawu. Gdy leki i fizjoterapia nie przynoszą oczekiwanych efektów, czasem przeprowadza się operację usunięcia narośli.

Dobór zabiegów fizykoterapeutycznych podczas leczenia osteofitów zależy między innymi od schorzenia, z jakim są związane. Przedstawiamy najczęściej stosowane terapie.

Terapia falą uderzeniową

Za jedną z najbardziej efektywnych metod rehabilitacji w przypadku osteofitów uznaje się zabiegi falą uderzeniową. Energia trafia precyzyjnie w chorą tkankę, zmniejszając napięcie mięśniowe i ograniczając przekazywanie sygnałów bólowych. Ta terapia może być bolesna dla części pacjentów, jednak daje bardzo szybkie efekty.

Leczenie ultradźwiękami

Równie dobre efekty, choć w dłuższym czasie, osiągniemy podczas sonoterapii (przy zastosowaniu odpowiednio dużych dawek). Fala ultradźwiękowa wspomaga procesy regeneracji tkanek, działa też przeciwbólowo i przeciwzapalnie.

Magnetoterapia

Oddziaływanie na schorzenie impulsowym polem magnetycznym zmniejsza ból i stymuluje organizm do regeneracji. Wspiera bowiem wymianę jonów pomiędzy stronami błon komórkowych, co ma również pozytywny wpływ na ograniczenie stanu zapalnego.

• 
  43900.00 zł
  Aparat do terapii falą uderzeniową Rosetta ESWT
  Zobacz w sklepie
• 
  4370.00 zł
  Aparat do ultradźwięków BARDOMED U1
  Zobacz w sklepie
• 
  6590.00 zł
  Aparat do magnetoterapii BARDOMED M1 z dwoma aplikatorami płaskimi
  Zobacz w sklepie

Laseroterapia

Laseroterapia także znajduje zastosowanie podczas leczenia osteofitów. Terapeutyczne oddziaływanie ciepła na tkanki daje efekty biostymulacyjne, rozluźniające i przeciwbólowe. Dodatkowa energia przekazana bezpośrednio do zmienionego chorobowo miejsca przyspiesza samonaprawę organizmu i ogranicza rozwój schorzenia.

Jak zapobiec zmianom zwyrodnieniowym, czyli profilaktyka

Zgodnie z zasadą „lepiej zapobiegać niż leczyć” (zwłaszcza w przypadku osteofitów) polecamy pamiętać o aktywności fizycznej. Uniknąć zmian zwyrodnieniowych kości i stawów pomogą nam urozmaicone ćwiczenia nieobciążające stawów. Należą do nich na przykład pływanie czy jazda na rowerze,  ale też ćwiczenia fizyczne wykonywane w pozycji leżącej.