Staw barkowo-obojczykowy – urazy i choroby

Staw barkowo-obojczykowy, znany również jako staw AC (łac. articulatio acromioclavicularis), to złożone połączenie między wyrostkiem barkowym łopatki i końcem barkowym obojczyka. Staw ten odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu kończyny górnej. Jest to obszar, który może być podatny na różnego rodzaju urazy i choroby, wpływając tym samym na codzienne życie i aktywność fizyczną pacjentów. Wyjaśniamy, skąd bierze się ból tego stawu i jak wygląda leczenie w przypadku urazu lub zwyrodnienia.

Staw barkowo-obojczykowy

Staw barkowo-obojczykowy jest stawem płaskim, gdzie dwie powierzchnie stawowe są niemal równoległe. Staw ten składa się z wyrostka barkowego łopatki i końca barkowego obojczyka. Powierzchnie stawowe pokryte są chrząstką, pomiędzy którą znajduje się dysk śródstawowy.

Staw AC stabilizowany jest przez trzy więzadła (barkowo-obojczykowe, kruczo-obojczykowe i kruczo-barkowe) oraz otaczające mięśnie, co umożliwia płynne ruchy ramienia.

Ból stawu barkowo-obojczykowego

Ból w stawie barkowo-obojczykowym może być wynikiem różnych czynników, najczęściej jest to jednak związane z upadkiem na bark, łokieć lub dłoń z próbą amortyzacji upadku i podparciem się kończyną. Wówczas ból może świadczyć o

• uszkodzeniu struktury więzadeł i i/lub zwichnięciu stawu barkowo-obojczykowego,
• zwyrodnieniu stawu barkowo-obojczykowego.

Uszkodzenie struktury więzadeł i/lub zwichnięcie stawu barkowo-obojczykowego

W tym przypadku ból jest zlokalizowany wokół dalszego końca obojczyka. Do oceny uszkodzenia wykorzystuje się skalę Rockwooda:

• Typ I – prawidłowy obraz radiologiczny z obojczykiem nie uniesionym w stosunku do wyrostka barkowego.
• Typ II – poszerzony staw barkowo-obojczykowy (>7 mm) z uniesieniem obojczyka <25%.
• Typ III – obojczyk uniesiony ponad górną granicę wyrostka barkowego, ale odległość kruczo-obojczykowa jest mniejsza niż dwukrotnie normalna (tj. <25 mm) lub 5 mm większa od tej odległości po stronie przeciwnej.
• Typ IV – obojczyk przesunięty do tyłu i uwięziony w mięśniu czworobocznym. Może dojść do uszkodzenia nerwów i naczyń krwionośnych. Duże dolegliwości bólowe.
• Typ V – obojczyk wyraźnie uniesiony, a odległość kruczo-obojczykowa większa niż dwukrotnie normalna (tj. >25 mm). Obojczyk przesuwa się do góry i może uszkodzić skórę.
• Typ VI – obojczyk przemieszczony w dół za ścięgnami mięśnia dwugłowego i wyrostkiem kruczym łopatki. Może dojść do uszkodzenia nerwów i naczyń krwionośnych.

Zwyrodnienie stawu barkowo-obojczykowego

Częstość występowania zmian zwyrodnieniowych w stawie barkowo-obojczykowym ma związek z przebiegiem szczeliny stawowej. Jeśli przebiega ona prostopadle do podłoża, to jest mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia zmian zwyrodnieniowych niż w przypadku ustawienia dachówkowego (gdy obojczyk przykrywa wyrostek barkowy) lub ustawienia zakrzywionego (gdy koniec obojczyka niejako wchodzi w zagłębienie wyrostka barkowego).

Zmiany zwyrodnieniowe mogą być związane z wystąpieniem urazu tego stawu albo z takimi patologiami jak konflikt podbarkowy, uszkodzenie stożka rotatorów czy zmiany zwyrodnieniowe w stawie ramiennym.

Leczenie uszkodzeń stawu barkowo-obojczykowego

Leczenie dolegliwości stawu barkowo-obojczykowego zależy od rodzaju i stopnia uszkodzenia. W przypadku lekkich urazów może być konieczne unieruchomienie oraz fizjoterapia.

Najczęściej stosuje się:

• kinezyterapię,
• krioterapię,
• laseroterapię,
• zabiegi z użyciem prądu,
• ultradźwięki.

• 
  1780.00 zł
  Przenośny aparat do ultradźwieków PowerSonic
  Zobacz w sklepie
• 
  3330.00 zł
  Handy Laser - przenośny aparat do laseroterapii 595 mW + okulary ochronne
  Zobacz w sklepie
• 
  5650.00 zł
  Przenośny aparat do elektroterapii Enraf-Nonius TensMed S84 - 1727911
  Zobacz w sklepie

W przypadku poważniejszych uszkodzeń może być konieczny zabieg operacyjny. Gdy występuje zwyrodnienie, leczenie skupia się głównie na łagodzeniu bólu i poprawie funkcji. U młodych osób trenujących należy zrobić przerwę od treningów.

Najczęściej zaleca się różnego rodzaju zabiegi działające przeciwbólowo i przeciwzapalnie jak jonoforeza czy krioterapia, leki przeciwbólowe i maści przeciwzapalne, iniekcje sterydem, a w niektórych zaawansowanych przypadkach leczenie operacyjne.