Terapia LIPUS, czyli ultradźwięki o niskiej częstotliwości – zastosowanie

Terapia LIPUS, czyli ultradźwięki o niskiej częstotliwości – zastosowanie

Porady eksperta

Terapia ultradźwiękami jest bardzo popularna i dzięki szerokiemu zastosowaniu świetnie sprawdza się w leczeniu wielu grup schorzeń. Terapia LIPUS to również wykorzystanie ultradźwięków, jednak o niskiej częstotliwości, dzięki czemu uzyskuje się efekt biostymulacyjny. Mimo że jest to stosunkowo nowe narzędzie, znajduje już bardzo wielu zwolenników. Wyjaśniamy, jak działa terapia LIPUS i kiedy warto ją zastosować?

Czym jest LIPUS?

Terapia LIPUS (ang. Low Intensity Pulsed Ultrasound) to metoda fizykalna, wykorzystująca ultradźwięki o niskiej częstotliwości w trybie pulsacyjnym. Aparat do ultradźwięków emituje ultradźwięki o średniej mocy do 0,1 W/cm2 (podczas gdy standardowa terapia ultradźwiękami to około 0,5-2,5 W/cm2).

W LIPUS nie uzyskuje się efektu termicznego, nie ma w związku z tym ryzyka przegrzania tkanek, a terapia staje się dzięki temu bezpieczniejsza. Pacjent podczas zabiegu nic nie czuje, natomiast sam zabieg jest dużo dłuższy niż standardowa terapia ultradźwiękami (trwa około 20-30 minut).

Jak terapia LIPUS oddziałuje na organizm i poszczególne tkanki?

Najbardziej udokumentowane działanie ma zastosowanie terapii LIPUS w przypadku złamań kości. Fale przenikają przez skórę, tkanki miękkie i kość nawet na głębokość około 26 cm, dzięki czemu mogą docierać do całego obszaru złamania. Pobudzają mechanoreceptory osteocytów (integryny), uruchamiając naturalną kaskadę naprawczą COX-2 i proces osteoindukcji. W efekcie uzyskuje się szybszy zrost kostny, nawet w przypadku stawów rzekomych i opóźnionego zrostu.

Terapia LIPUS, czyli ultradźwięki o niskiej częstotliwości – zastosowanie

Terapia LIPUS wpływa również na tkankę chrzęstną. Pobudza chondrocyty do syntezy macierzy zewnątrzkomórkowej (kolagenu typu II, proteoglikanów), hamuje procesy degeneracyjne w chrząstce, a także ma obiecujące wyniki badań w przypadku choroby zwyrodnieniowej.

Ultradźwięki o niskiej częstotliwości mają możliwość oddziaływać również na tkankę mięśniową. Przyspieszają regenerację włókien mięśniowych po mikrourazach i przeciążeniach, zwiększają ukrwienie i metabolizm komórkowy oraz mogą skracać czas powrotu do sprawności po urazach sportowych.

Badania wskazują również na skuteczność terapii LIPUS w leczeniu urazów więzadeł i tendinopatii. Dzięki niej, uzyskuje się stymulację fibroblastów do produkcji kolagenu typu I oraz przyspieszenie przebudowy włókien ścięgna.

Terapia ta może również być stosowana w przypadku blizn, ponieważ poprawia jej elastyczność i wygląd oraz pobudza fibroblasty skóry do produkcji kolagenu i elastyny.

Wpływ terapii LIPUS na tkankę nerwową jest ciągle w fazie badań, ale przypuszcza się, że będzie można ją wykorzystać również w neurorehabilitacji.

Zastosowanie terapii LIPUS

Terapię LIPUS stosuje się głównie w ortopedii, rehabilitacji i medycynie regeneracyjnej, ponieważ jej głównym działaniem jest biostymulacja.

LIPUS w ortopedii

Terapia LIPUS ma dobrze udokumentowane działanie w przypadku ortopedii i traumatologii. Wykazano w badaniach o 30-40% szybszy zrost kostny w porównaniu z tradycyjnym postępowaniem, dlatego terapia ta chętnie wybierana jest zarówno po złamaniach świeżych, jak i po zabiegach chirurgicznych.

Może mieć również korzystny wpływ na opóźniony zrost kości i stawy rzekome (może skracać czas potrzebny na uzyskanie pełnego zrostu). Dodatkowo wspiera proces gojenia i stabilizacji po osteotomii i artrodezie.

LIPUS w rehabilitacji i sporcie

Terapia LIPUS dobrze sprawdza się w leczeniu uszkodzonych więzadeł i ścięgien. Przyspiesza regenerację, dzięki stymulacji fibroblastów i kolagenu. Bardzo dobrze nadaje się do leczenia urazów przeciążeniowych, takich jak łokieć tenisisty, zapalenie ścięgna Achillesa, czy w przypadku entezopatii.

Ultradźwięki o niskiej częstotliwości poprawiają mikrokrążenie i metabolizm komórkowy, dzięki czemu wspomagają również gojenie mikrouszkodzeń mięśni.

LIPUS w dermatologii i medycynie estetycznej

Terapia przyspiesza gojenie ran. Działanie biostymulujące i poprawa tworzenia się nowych naczyń są podstawą do zastosowania LIPUS w dermatologii i medycynie estetycznej.

Ultradźwięki o niskiej częstotliwości mogą być stosowane w przypadku trudno gojących się ran i owrzodzeń np. cukrzycowych czy odleżynowych. Terapia ta ma potencjał w poprawie jakości skóry i pobudzeniu produkcji kolagenu. Najważniejsze jednak to wspomaganie leczenia blizn. Wstępne badania wskazują na możliwość poprawy elastyczności i wyglądu blizn dzięki pobudzeniu przebudowy kolagenu.

Inne zastosowania terapii LIPUS

Terapię LIPUS próbuje się również zastosować w stomatologii i implantologii (jako wspomaganie integracji implantów czy gojenia ran po zabiegach chirurgicznych w jamie ustnej) oraz w neurologii (do stymulacji nerwów obwodowych czy neurorehabilitacji).

Angelika Sosulska-Zielezińska
Autor: Angelika Sosulska-Zielezińska

Fizjoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Jej głównym zainteresowaniem jest fizjoterapia pediatryczna, w szczególności praca z niemowlętami. Zajmuje się pracą dydaktyczną i edukacją na żywo i w internecie.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora

Ciekawi nas Twoja opinia, zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *