Trakcja kręgosłupa – wskazania, metodyka zabiegu i terapie uzupełniające

Trakcja kręgosłupa – wskazania, metodyka zabiegu i terapie uzupełniające

Porady eksperta

Trakcja kręgosłupa to jedna z metod wybieranych w przypadku leczenia bólu pleców i szyi, schorzeń krążków międzykręgowych i zespołów korzeniowych jak np. rwa kulszowa. Trakcja redukuje dolegliwości bólowe, odciąża krążki międzykręgowe, poprawia zakres ruchu i stymuluje procesy regeneracyjne. Kiedy zastosować trakcję i o jakie zabiegi można uzupełnić proces terapeutyczny, aby uzyskać lepsze efekty? Wyjaśniamy w artykule.

Co to jest trakcja?

Trakcja kręgosłupa to zabieg fizjoterapeutyczny, który polega na mechanicznym rozciąganiu kręgosłupa. Rozciąganie kręgosłupa następuje wzdłuż osi ciała.

Trakcję wykonuje się w celu odciążenia stawów, krążków stawowych i struktur mięśniowych, ponieważ poprzez rozciąganie następuje zwiększenie przestrzeni międzykręgowych, redukcja nacisku na krążki międzykręgowe i korzenie nerwowe. Stosowana jest w przypadku wielu schorzeń, związanych z narządem ruchu.

Wyróżniamy trakcję manualną (wykonywaną przez fizjoterapeutę, najczęściej z pomocą pasa) oraz mechaniczną (z pomocą specjalnego urządzenia).

Trakcja kręgosłupa – wskazania, metodyka zabiegu i terapie uzupełniające

Wskazania do trakcji kręgosłupa lędźwiowego i szyjnego

Najczęstsze wskazania do trakcji kręgosłupa to:

  • rwa kulszowa, udowa, barkowa i inne zespoły korzeniowe,
  • spondyloza (zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa),
  • przepuklina lub wypuklina krążka międzykręgowego,
  • zablokowanie stawów międzykręgowych,
  • bóle szyi,
  • zespół bólowy dolnego odcinka kręgosłupa,
  • hipomobilność konkretnych odcinków kręgosłupa,
  • kompresja nerwów obwodowych spowodowana uciskiem na struktury kręgosłupa,
  • nadmierne napięcie mięśni przykręgosłupowych.

Sprzęt do trakcji kręgosłupa

Trakcja jest metodą stosowaną od wieków, zmienia się jedynie sprzęt, którego używamy do jej przeprowadzenia. Zabieg można wykonać za pomocą rąk terapeuty i specjalnego pasa lub urządzenia przeznaczonego do przeprowadzania trakcji szyjnej, lędźwiowej albo obu.

Można skorzystać z dużych stabilnych urządzeń czy przenośnych i kompaktowych jak Saunders Cervical Traction czy Saunders Lumbar Traction. Po odpowiednim instruktażu urządzenia do trakcji kręgosłupa mogą być stosowane w domu. Zazwyczaj do przeprowadzenia takiego zabiegi potrzebna jest również leżanka rehabilitacyjna.

Metodyka zabiegu (na przykładzie trakcji lędźwiowej)

Fizjoterapeuta przed zabiegiem przeprowadza wywiad i ocenia stan pacjenta. Osoba poddawana zabiegowi powinna przyjąć pozycję leżenia na plecach, z prostymi rękami za głową (aby „wyciągnąć” kręgosłup).

W przypadku trakcji wykonywanej za pomocą urządzenia, dobiera się odpowiednią siłę naciągu, zaczynając od mniejszych obciążeń i stopniowo zwiększając przy kolejnych seriach.

W przypadku trakcji manualnej terapeuta staje za pacjentem, ustawia pas na wysokości przejścia piersiowo lędźwiowego, a drugi koniec owija wokół swoich barków. W przypadku tego typu trakcji rozciąganie synchronizuje się z oddechem  (na wydechu).

Trakcję wykonuje się w seriach 15-30 zabiegów po 30-45 minut.

Zabiegi uzupełniające terapię trakcyjną

Terapię trakcyjną można uzupełnić o następujące zabiegi:

  • terapia TECAR – uzyskuje się rozluźnienie mięśni, poprawę mikrokrążenia, redukcję bólu i przyspieszenie regeneracji,
  • elektroterapia – zastosowanie prądów interferencyjnych może zmniejszyć napięcie mięśniowe, a TENS zredukuje ból,
  • ultradźwięki – mogą wspomagać działanie przeciwzapalne, poprawiać elastyczność tkanek, przyspieszać regenerację i działać przeciwbólowo,
  • laseroterapia wysokoenergetyczna – działa przeciwbólowo, zmniejsza stan zapalny, rozluźnia mięśnie i stymuluje regenerację tkanek.

Zabiegi mogą być stosowane przed trakcją, aby zmniejszyć napięcie mięśni i zmniejszyć dolegliwości bólowe lub po, aby wspierać procesy regeneracji i podtrzymywać efekty zabiegu.

Czy trakcja kręgosłupa ma skutki uboczne?

Trakcja jest zabiegiem bezpiecznym, pod warunkiem wykonywania go przez osobę do tego przeszkoloną. Po zabiegu zazwyczaj można poczuć przyjemną ulgę i odpuszczenie dolegliwości, ale mogą również wystąpić uczucie tymczasowego dyskomfortu lub bólu, zwłaszcza na samym początku. Trakcja szyjna może wiązać się także z przejściowymi zawrotami głowy.

Angelika Sosulska-Zielezińska
Autor: Angelika Sosulska-Zielezińska

Fizjoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Jej głównym zainteresowaniem jest fizjoterapia pediatryczna, w szczególności praca z niemowlętami. Zajmuje się pracą dydaktyczną i edukacją na żywo i w internecie.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora

Ciekawi nas Twoja opinia, zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *