Złamanie awulsyjne – przykłady, objawy, leczenie i rehabilitacja
Złamania awulsyjne zdarzają się zazwyczaj młodym sportowcom. Podczas tego rodzaju złamania, kawałek kości przyczepiony do więzadła lub ścięgna odrywa się od głównej części kości. Jak wygląda leczenie złamań awulsyjnych i ile trwa? Jakie zabiegi rehabilitacyjne można wykonać? Na te pytania odpowiada fizjoterapeuta.
Spis treści
Czym jest złamanie awulsyjne?
Złamanie awulsyjne występuje, gdy mały kawałek kości przyczepiony do ścięgna lub więzadła zostaje oderwany od głównej części kości. W złamaniu awulsyjnym kość porusza się w jedną stronę, a ścięgno lub więzadło porusza się w przeciwnym kierunku, ciągnąc za sobą złamany kawałek kości.
Złamanie awulsyjne może wystąpić w przypadku każdej kości połączonej ze ścięgnem lub więzadłem. Kości, które są najbardziej narażone na złamanie awulsyjne, to:
- wyrostek łokciowy kości łokciowej (oderwanie przez mięsień trójgłowy ramienia),
- kości kostki i stopy (kostka boczna i przyśrodkowa przy gwałtownym skręceniu stawu skokowego),
- rzepka (złamanie awulsyjne spowodowane napięciem mięśnia czworogłowego uda),
- miednica (kolec biodrowy przedni górny i oderwanie przyczepu mięśnia krawieckiego czy naprężacza powięzi szerokiej, kolec biodrowy przedni dolny i oderwanie mięśnia prostego uda, guz kulszowy i oderwanie przyczepu mięśni kulszowo-goleniowych),
- kręgosłup (wyrostki kolczyste kręgów, szczególnie w odcinku szyjnym i piersiowym u sportowców trenujących sporty kontaktowe).
Przyczyny złamań awulsyjnych
Zazwyczaj złamania awulsyjne dotyczą młodych sportowców. Są wynikiem szybkich ruchów i nagłych zmian kierunku, które mają miejsce podczas sprintów, ślizgów czy uderzeń. Są częste w dyscyplinach wymagających dynamicznych ruchów, takich jak piłka nożna, koszykówka, gimnastyka czy lekkoatletyka.
W przypadku maksymalnych wysiłków, związanych z uprawianiem sportu, nagłe napięcie mięśnia lub więzadła może wiązać się z wytworzeniem siły przekraczającej wytrzymałość kości i wówczas dochodzi do oderwania się fragmentu i złamania awulsyjnego. Czasem uszkodzeniu ulegają również otaczające tkanki miękkie.
Objawy złamania awulsyjnego i diagnostyka
Objawami złamania awulsyjnego są:
- nagły i silny ból w miejscu urazu,
- obrzęk,
- zasinienie,
- ograniczenie ruchomości,
- ból podczas poruszania,
- niestabilność stawu,
- upośledzenie funkcji.
Złamania awulsyjne bywają trudne do zdiagnozowania, ponieważ mogą przypominać inne dolegliwości. Kluczową rolę odgrywa w tym przypadku dobrze przeprowadzone badanie lekarskie oraz badania obrazowe.
Podstawą jest zdjęcie rentgenowskie, które pozwala szybko uwidocznić i ocenić struktury kostne. Przydatne jest jednak przy dużych i łatwo widocznych na zdjęciu urazach, małe uszkodzenia mogą być niewidoczne i wymagać wykonania tomografii komputerowej. To bardziej szczegółowe badanie, które pozwala na zobrazowanie mniejszych złamań i miejsc trudniej dostępnych.
Leczenie złamania awulsyjnego
Wyróżnia się dwa rodzaje leczenia w przypadku złamania awulsyjnego: zachowawcze i operacyjne. O tym, jaki rodzaj zostanie zastosowany, zależy głównie od miejsca uszkodzenia oraz rozległości.
Leczenie zachowawcze stosuje się w przypadku mniejszych złamań, które są stabilne (fragmenty kości nie przemieszczają się), a polega na unieruchomieniu w opatrunku gipsowym lub ortezie, leczeniu farmakologicznym i fizjoterapii. Leki stosuje się w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych i obrzęku oraz redukcji stanu zapalnego.
Leczenie operacyjne jest potrzebne u dzieci, gdy dojdzie do uszkodzenia płytki wzrostowej oraz u dorosłych, gdy fragment kości i główna kość są za daleko od siebie, żeby mogły się naturalnie zrosnąć. Operacja wówczas polega na zespoleniu fragmentów za pomocą śrub, drutów i płytek, co pozwala utrzymać stabilność.
Rehabilitacja w przypadku złamania awulsyjnego
Fizjoterapia jest kluczowym elementem w każdej fazie gojenia złamania. Na początku będzie to działanie:
- przeciwbólowe,
- przeciwzapalne,
- przyspieszające zrost kostny,
- zapobiegające tworzeniu się przykurczów tkankowych.
Najlepiej sprawdza się magnetoterapia, którą można stosować nawet w opatrunku gipsowym. Pole magnetyczne stymuluje osteoblasty do syntezy, co przyspiesza zrost kostny i regenerację tkanek. Później dobrze sprawdza się laseroterapia (laser wysokoenergetyczny lub laser biostymulacyjny), która również przyspiesza zrost kostny i regenerację tkankową, tym samym skracając czas powrotu do treningów, oraz krioterapia, która wspomaga przeciwbólowo i przeciwzapalnie.
-
3615.00 złPrzenośny aparat, zestaw do magnetoterapii LaMagneto PRO -
94310.00 złAparat do głębokiej stymulacji elektromagnetycznej Enraf-Nonius COMPACT-II ze stolikiem -
33000.00 złLaser wysokoenergetyczny iLUX SMART 7 W, 810nm
W leczeniu schorzeń na wczesnym etapie pomaga również terapia TECAR AVx. Terapia TECAR to połączenie fali radiowej z działaniem prądu naprzemiennego, dzięki której można działać przeciwbólowo, zmniejszać stan zapalny oraz przyspieszać gojenie urazów i złamań. Moduł AVx, w który wyposażone są aparaty do terapii TECAR, umożliwia połączenie zabiegu z kinezyterapią, co przyspiesza powrót do pełnej sprawności. Dzięki elektrodom naklejanym na ciało, terapię można prowadzić w ruchu.
-
69000.00 złAparat do terapii TECAR - DOCTOR TECAR PLUS AVx + stolik z kółkami -
44000.00 złAparat do terapii TECAR - DOCTOR TECAR SMART AVx -
15.00 złElektroda samoprzylepna z kablem 2 mm (komplet 4 szt.)
Rehabilitacja po złamaniu to również ćwiczenia. Mają za zadanie poprawić zakres ruchu, wzmocnić mięśnie i poprawić koordynację.
Ćwiczenia zwiększające zakres ruchu mają zapobiegać sztywności i powstawaniu przykurczów. Ćwiczenia wzmacniające mięśnie, które otaczają uszkodzoną kość, mają zapobiegać ponownym uszkodzeniom. Ćwiczenia równoważne i proprioceptywne poprawiają koordynację, zapobiegając ponownemu uszkodzeniu struktur.
