Zastój limfy – dlaczego powstaje i jak się go pozbyć?

Zastój limfy, znany również jako obrzęk limfatyczny, jest przypadłością, którą diagnozuje się dość często na całym świecie. Limfa stanowiąca ważny element układu odpornościowego, krąży po całym organizmie i jest odpowiedzialna za usuwanie toksyn, regulację gospodarki płynów i usuwanie szkodliwych produktów z tkanek. Kiedy przepływ limfy zostaje zaburzony, dochodzi do jej gromadzenia się w tkankach, co prowadzi do obrzęków, dyskomfortu oraz potencjalnych komplikacji zdrowotnych. Wyjaśniamy, dlaczego powstaje zastój limfy i jak sobie z nim radzić.

Czym jest zastój limfy?

Zastój limfy to stan, w którym organizm nie radzi sobie z odprowadzaniem limfy z danego miejsca. Dzieje się tak na skutek uszkodzenia naczyń limfatycznych i utrudnienia przepływu lub nadmiernej produkcji limfy, związanej z różnymi schorzeniami.

Zastój początkowo może nie dawać żadnych objawów, później będą pojawiać się bezbolesne obrzęki, a przy braku interwencji obrzęk będzie się powiększać, skóra stanie się twardsza i wrażliwsza, a zmiany skórne i rany będą trudno się goić.

Przyczynami zastoju limfy są m.in.:

• uszkodzenie naczyń limfatycznych,
• urazy i kontuzje,
• operacje naczyń,
• usunięcie węzłów chłonnych,
• radioterapia,
• niektóre nowotwory,
• infekcje,
• urazy,
• niektóre choroby, szczególnie niewydolność serca, nerek czy wątroby,
• przyjmowanie niektórych leków,
• siedzący tryb życia i mała aktywność fizyczna,
• długotrwały ucisk.

Objawy zastoju limfy

Początkowy zastój nie wiąże się z dolegliwościami bólowymi i nie jest rozległy. Powstały obrzęk jest ciastowaty (odkształca się po naciśnięciu palca i po chwili powraca do poprzedniej formy), ale w miarę upływu czasu staje się twardy i trudny do odprowadzenia.

Towarzyszy temu dyskomfort, uczucie ciężkich nóg oraz zaburzenie ruchomości spowodowane obrzękiem. Skóra staje się twardsza, mogą pojawiać się przebarwienia lub pęcherze. Będzie także bardziej wrażliwa na uszkodzenia. Dodatkowo mogą pojawiać się częstsze zapalenia skóry czy inne infekcje.

Co się stanie, jeśli nie podejmie się leczenia zastoju limfatycznego?

Nieleczony zastój limfy prowadzi do poważnych komplikacji zdrowotnych, które mogą znacznie obniżyć jakość życia. Przede wszystkim nieleczony obrzęk będzie z czasem trudny lub niemożliwy do usunięcia. Będzie robić się twardy, bolesny i uniemożliwiać normalne funkcjonowanie. Wraz z duży obrzękiem mogą pojawić się ograniczenia ruchów w stawach oraz trudności z uniesieniem kończyny (ze względu na ciężar).

Dodatkowo obrzęk może zaburzać krążenie krwi (poprzez ucisk na naczynia krwionośne), a twardnienie skóry i tkanki podskórnej (fibroza) może powodować problemy w przepływie limfy.

W zaawansowanych przypadkach zastój limfy może powodować zaburzenia odżywienia skóry. Skóra może stać się sucha, pękać, pojawiać się mogą trudno gojące się rany, a w najcięższych przypadkach owrzodzenia. To wszystko prowadzi również do obniżenia samooceny i pogorszenia jakości życia.

Jak leczyć zastój limfatyczny?

W przypadku zastoju limfatycznego pomocna zazwyczaj okazuje się Kompleksowa Terapia Przeciwobrzękowa (KTP), na którą składają się:

• drenaż limfatyczny,
• kompresjoterapia,
• ćwiczenia ruchowe,
• pielęgnacja,
• edukacja.

Manualny drenaż limfatyczny wykonywany jest przez fizjoterapeutę lub masażystę. Za pomocą precyzyjnych i powolnych ruchów, terapeuta rękami przepycha limfę z obszarów dotkniętych obrzękiem do miejsc, gdzie naczynia limfatyczne pracują prawidłowo. Drenaż limfatyczny ma za zadanie usprawnić przepływ limfy i usunąć ją z organizmu.

Kompresjoterapia, czyli terapia uciskowa, to stosowana jako wspomaganie odzież uciskowa. Na początku i przy świeżych obrzękach używa się elastycznych bandaży, a później wykorzystuje się podkolanówki, pończochy oraz rękawy uciskowe. Kompresjoterapia zwiększa ciśnienie w tkankach, co poprawia przepływ limfy, zmniejszając obrzęki.

Kompresję można wprowadzić także dzięki presoterapii. Jest to zabieg wykonywany przy użyciu urządzenia do drenażu limfatycznego, dzięki któremu uzyskuje się efekt masażu kompresyjnego. Pacjenci bardzo chętnie wybierają presoterapię ze względu na przyjemne odczucia, jakie wywołuje zabieg oraz na wygodę.

Dzięki nowoczesnym aparatom, jak np. CarePump Lite8, zabieg można wykonywać w domowym zaciszu (oczywiście po kontroli z fizjoterapeutą).

• 
  4275.00 zł
  Aparat do drenażu limfatycznego (masażu uciskowego) 8-komorowy - CarePump Lite8
  Zobacz w sklepie
• 
  5595.50 zł
  Zestaw podstawowy do drenażu limfatycznego (masażu uciskowego) 8-komorowy - aparat Lite8 + rozdzielacz + 2 mankiety na nogi
  Zobacz w sklepie
• 
  4826.00 zł
  Zestaw podstawowy do drenażu limfatycznego (masażu uciskowego) 6-komorowy - aparat Lite6 + rozdzielacz + 2 mankiety na nogi
  Zobacz w sklepie

Wspomaganiem w terapii są również ćwiczenia ruchowe, które mają za zadanie usprawnić krążenie i wspomagać odpływ limfy. Aktywność fizyczna świetnie uzupełnia zastosowanie dwóch poprzednich elementów. Ćwiczenia można wykonywać w odzieży uciskowej dla uzyskania lepszego efektu.

Ważna jest także odpowiednia pielęgnacja skóry. Musi ona być dobrze nawilżona, a każda rana powinna być szybko zaopiekowana i wyleczona, aby zapobiegać powikłaniom.

Wspomagająco można również zastosować kinesiotaping, czyli elastyczne taśmy przyklejane na ciało. Wykorzystanie aplikacji przeciwobrzękowej może również korzystnie wpływać na proces usuwania zastoju i jego skutków.

Dodatkowo bardzo ważnym aspektem są właściwa dieta i unikanie stresu, które działają przede wszystkim prewencyjnie. W skrajnych przypadkach może być potrzebne zastosowanie zabiegu chirurgicznego.