Zanik mięśni po urazie i długim unieruchomieniu – ile trwa odbudowa mięśni po zaniku?

Zanik mięśni po urazie i długim unieruchomieniu – ile trwa odbudowa mięśni po zaniku?

Porady eksperta

Uraz i długotrwałe unieruchomienie wiąże się z wieloma powikłaniami, a jednym z nich mogą być zaniki mięśniowe. Nawet krótkie unieruchomienie w gipsie czy szynie zmniejszy jego siłę i masę mięśniową oraz zmniejszy obwód mięśnia. Prowadzić to może do utraty funkcji, pogorszenia jakości życia i zwiększenia ryzyka kontuzji. Jak sobie z tym poradzić i ile taki proces może potrwać? Odpowiadamy w artykule.

Kiedy może wystąpić zanik mięśni?

Przypadków występowania zaników mięśniowych jest wiele. Zanik może wystąpić:

  • w związku z chorobą autoimmunologiczną, dystrofią mięśniową, rdzeniowym zanikiem mięśni (SMA), stwardnieniem zanikowym bocznym, stwardnieniem rozsianym,
  • po długotrwałym unieruchomieniu np. w gipsie,
  • po urazie,
  • po przebytym udarze,
  • w związku z chorobą nowotworową.

Objawy zaniku mięśni po urazie

Do najczęstszych objawów zaniku mięśni należą:

  • widoczne zmniejszenie mięśni (im bardziej używane na co dzień mięśnie, tym większy widać zanik),
  • zmniejszenie obwodu kończyny w porównaniu z drugą stroną,
  • osłabienie siły mięśniowej,
  • ograniczenie zakresu ruchu i sztywność,
  • problemy z równowagą i koordynacją,
  • uczucie dyskomfortu,
  • mniejsza wytrzymałość i szybsze uczucie zmęczenia,
  • zaburzenia propriocepcji.

Zanik mięśni po urazie i długim unieruchomieniu – ile trwa odbudowa mięśni po zaniku?

Jak wygląda rehabilitacja po zaniku mięśni?

Rehabilitacja w związku z zanikiem mięśniowym będzie różna, w zależności od urazu, wieku i stanu pacjenta oraz jego obecnych możliwości. Zabiegi dobiera się więc indywidualnie i modyfikuje w trakcie procesu terapeutycznego.

W przypadku unieruchomienia w gipsie czy szynie, bardzo przydatne okazują się ćwiczenia kontralateralne i ipsilateralne, które mają na celu zapobieganie zanikom mięśniowym. Są to ćwiczenia wykonywane przeciwną kończyną lub tą samą ale w odcinku pozbawionym opatrunku gipsowego.

W przypadku unieruchomienia związanego z chorobą czy długotrwałym przebywaniem w pozycji leżącej, należy jak najszybciej wprowadzić ćwiczenia bierne, czynno-bierne i samowspomagane albo czynne, w zależności od możliwości pacjenta.

Dobre efekty przynosi skorzystanie z metod specjalnych jak np. PNF, czyli proprioceptywne nerwowo-mięśniowe torowanie ruchu. To forma terapii, która wpływa na poprawę kontroli nerwowo-mięśniowej, przyspieszenie odbudowy siły mięśniowej, zwiększenie zakresu ruchu i poprawę koordynacji oraz propriocepcji.

Kluczową rolę odgrywa również fizykoterapia. Numerem jeden w tym przypadku jest elektrostymulacja, która za pomocą impulsów elektrycznych wywołuje skurcz mięśni. Na początku korzystne będzie również zastosowanie magnetoterapii, co przyspieszy regenerację i zmniejszy stan zapalny. Dodatkowo można zastosować ultradźwięki, które będą zmniejszać napięcie i stymulować regenerację. Przy bólach mięśniowych i stanach zapalnych dobrze sprawdzi się też laseroterapia (laser wysokoenergetyczny lub laser biostymulacyjny).

Ile trwa odbudowa mięśni po zaniku?

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Czas potrzebny na odbudowę mięśni zależny jest od wielu czynników m.in.:

  • czasu unieruchomienia i ciężkości urazu – im dłużej mięsień będzie nieużywany, tym większy zanik i dłuższy proces odbudowy,
  • stanu pacjenta sprzed urazu czy unieruchomienia – jeśli unieruchomiona zostanie osoba intensywnie trenująca, to proces regeneracji i odbudowy będzie następował szybciej niż u osoby prowadzącej mało aktywny tryb życia,
  • wieku i stanu zdrowia – młodsze osoby zazwyczaj będą potrzebować mniej czasu, ponieważ szybciej będzie przebiegał proces odzyskiwania masy mięśniowej oraz proces regeneracji,
  • intensywności prowadzonej rehabilitacji – odpowiednio zaprogramowany proces rehabilitacji i dobrane zabiegi zdecydowanie przyspieszą odbudowę.

W zależności od wyżej wymienionych czynników rehabilitacja może trwać od 2-3 miesięcy do roku, a nawet dłużej.

Angelika Sosulska-Zielezińska
Autor: Angelika Sosulska-Zielezińska

Fizjoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Jej głównym zainteresowaniem jest fizjoterapia pediatryczna, w szczególności praca z niemowlętami. Zajmuje się pracą dydaktyczną i edukacją na żywo i w internecie.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora

Ciekawi nas Twoja opinia, zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *