Torebka stawowa i jej urazy – naciągnięcie, pęknięcie, zerwanie

Każdy staw składa się z kości (połączonych powierzchniami stawowymi), jamy stawowej, torebki stawowej, więzadeł mięśni i ścięgien oraz w niektórych przypadkach: łąkotek czy krążków stawowych. Wszystkie wyżej wymienione elementy mogą ulec uszkodzeniu w związku z urazem i w każdym przypadku ważne jest wdrożenie odpowiedniego postępowania diagnostyczno-rehabilitacyjnego. W tym artykule przyglądamy się urazom torebki stawowej i metodom leczenia tych uszkodzeń.

Czym jest torebka stawowa i gdzie występuje?

Torebka stawowa to struktura, która otacza staw w celu ochrony i stabilizacji. Składa się z błony maziowej i warstwy włóknistej.

Błona maziowa, czyli wewnętrzna warstwa torebki stawowej, produkuje maź stawową, która zmniejsza tarcie pomiędzy powierzchniami stawowymi i odżywia chrząstkę stawową. Jest silnie unerwiona i unaczyniona, stanowi barierę między krążeniem a środowiskiem płynu stawowego.

Warstwa włóknista torebki stawowej zapewnia stabilność i ochronę. Zbudowana jest z wytrzymałych włókien kolagenowych, dzięki czemu stanowi mocną ochronną sieć.

Dzięki torebce stawowej, możliwe jest utrzymanie stawu w prawidłowej pozycji i ograniczenie jego ruchomości.

Najczęstsze urazy torebki stawowej

Torebka stawowa może ulec uszkodzeniu w bardzo wielu przypadkach. Najczęściej uszkodzenie jest wynikiem skręcenia czy zwichnięcia stawu albo upadku. Przeciążenia i mikrourazy mogą również wpływać na uszkodzenie. Niektóre choroby, jak reumatoidalne zapalenie stawów, choroba zwyrodnieniowa czy dna moczanowa, mogą prowadzić do degeneracji torebki stawowej.

Wyróżniamy zazwyczaj trzy rodzaje uszkodzenia:

• naciągnięcie torebki stawowej,
• pęknięcie torebki stawowej,
• zerwanie torebki stawowej.

Naciągnięcie torebki stawowej

Naciągnięcie torebki stawowej to najłagodniejsza forma uszkodzenia. W tym przypadku nie dochodzi do przerwania ciągłości warstwy włóknistej (zewnętrznej). Pacjent odczuwa lekki ból i dyskomfort podczas poruszania się, może pojawić się również obrzęk.

Do naciągnięcia torebki stawowej dochodzi zazwyczaj podczas nagłego skręcenia stawu np. podczas podskoku czy biegania.

Pęknięcie torebki stawowej

Pęknięcie torebki stawowej to stan, w którym dochodzi do uszkodzenia włókien warstwy włóknistej. Objawia się silnym bólem i dużym dyskomfortem podczas poruszania stawem, pojawia się obrzęk i czasem krwiak.

Do tego typu uszkodzeń dochodzi podczas skręceń czy urazów związanych z przeciążeniem.

Zerwanie torebki stawowej

Zerwanie torebki stawowej to najpoważniejsza forma uszkodzenia torebki, ponieważ mamy do czynienia z jej całkowitym przerwaniem. Dochodzi wówczas do poważnej niestabilności, pojawia się silny ból, problemy z poruszaniem i obrzęk.

Do zerwania torebki stawowej dochodzi podczas zwichnięcia stawów i silnych urazów (np. upadki z wysokości czy wypadki komunikacyjne). Tego typu uraz wymaga zwykle unieruchomienia i podjęcia rehabilitacji. Nie jest możliwe samoistne wygojenie bez powikłań.

Leczenie urazów torebki stawowej

Leczenie urazu zaczynamy od dobrej diagnostyki. Po urazie należy skonsultować się z lekarzem, który przeprowadzi dokładny wywiad i badanie fizykalne oraz zleci dodatkowe badania obrazowe. Aby określić rozległość uszkodzenia, stosuje się badanie ultrasonograficzne lub rezonans magnetyczny.

Po określeniu stopnia uszkodzenia, planuje się rehabilitację i ewentualne leczenie ortopedyczne. Fizjoterapia w tym przypadku ma za zadanie:

• zmniejszyć dolegliwości bólowe,
• przyspieszyć regenerację,
• przywrócić pełną sprawność stawu.

W początkowej fazie należy wprowadzić unieruchomienie lub znaczne ograniczenie aktywności fizycznej, zastosować łagodne ćwiczenia oraz zabiegi działające przeciwbólowo, przeciwzapalnie i przeciwobrzękowo. Na tym etapie ważna będzie:

• krioterapia,
• ultradźwięki lub fonoforeza z lekiem przeciwbólowym i przeciwzapalnym,
• laseroterapia, działająca przeciwbólowo i przyspieszająca gojenie, z wykorzystaniem lasera wysokoenergetycznego lub lasera biostymulacyjnego,
• elektroterapia, zwłaszcza TENS czy prądy diadynamiczne.

• 
  9150.00 zł
  Aparat do UD Enraf-Nonius Sonopuls 490 z głowicą 0,8 cm2 - 1498902
  Zobacz w sklepie
• 
  33000.00 zł
  Laser wysokoenergetyczny iLUX SMART 7 W, 810nm
  Zobacz w sklepie
• 
  3115.00 zł
  Przenośny aparat do elektroterapii T-ONE REHAB
  Zobacz w sklepie

Następnie należy wdrożyć terapię manualną i ćwiczenia, które poprawią zakres ruchu, zwiększą elastyczność, odbudują siłę mięśni stabilizujących staw oraz poprawią stabilność i kontrolę motoryczną. Dodatkowo dobrze sprawdzi się magnetoterapia, aby wspomóc procesy naprawcze tkanek oraz kinesiotaping, który wspomoże na każdym etapie leczenia.

Czy torebka stawowa może się zregenerować bez leczenia?

Torebka stawowa posiada zdolność regeneracji. W przypadku lekkiego uszkodzenia zazwyczaj wystarczy zastosować odpowiednie leczenie zachowawcze i wówczas powrót do pełnej sprawności jest możliwy.

W przypadku zerwania torebki stawowej, do którego dochodzi w wyniku rozległego urazu, może być konieczne przeprowadzenie interwencji lekarskiej czy zabiegu chirurgicznego.

Należy jednak pamiętać, że każdy uraz jest inny, zdolności regeneracyjne pacjentów również, dlatego każdą kontuzję należy skonsultować i poddać leczeniu oraz rehabilitacji, aby nie zmagać się z komplikacjami i powikłaniami.