Najczęstsze urazy kręgosłupa – objawy i leczenie
Urazy kręgosłupa kojarzą nam się z uszkodzeniem rdzenia na skutek ciężkich wypadków, długotrwałą rehabilitacją i wylądowaniem na wózku inwalidzkim. Najczęstszymi urazami jednak nie są te najpoważniejsze, a przebiegające łagodnie i związane z przewlekłym działaniem szkodliwych czynników. Urazy kręgosłupa mogą dotyczyć kręgów, rdzenia kręgowego lub korzeni nerwów rdzeniowych (krótkich gałęzi nerwów rdzeniowych), które przechodzą przez przestrzenie między kręgami. Co powinno zaniepokoić? Jak sobie radzić z urazem? Wyjaśniamy w artykule.
Spis treści
Przyczyny urazów kręgosłupa
Urazy kręgosłupa kojarzymy głównie z wypadkami komunikacyjnymi, nieudanymi skokami do wody czy upadkami z wysokości. Zazwyczaj w takich przypadkach dochodzi do poważnych urazów kręgosłupa, które wymagają skomplikowanego leczenia i intensywnej rehabilitacji. Są to urazy nagłe, które również mogą się przydarzyć, np. podczas uprawiania sportów ekstremalnych lub kontaktowych, takich jak snowboard, motocross czy rugby, oraz przy wykonywaniu pracy fizycznej.
Urazy przeciążeniowe są natomiast związane z przewlekłym obciążeniem. Zazwyczaj mają one lżejszy przebieg, a wynikają z długotrwałego przeciążenia, np. na skutek podnoszenia ciężkich przedmiotów w nieprawidłowy sposób oraz z przebywaniem przez wiele godzin w nieprawidłowej pozycji siedzącej i bez aktywności fizycznej.
Mogą być również wynikiem chorób zwyrodnieniowych, osteoporozy, chorób neurologicznych czy reumatycznych.
Najczęstsze urazy kręgosłupa
Do najczęstszych urazów kręgosłupa można zaliczyć:
- pęknięcie i złamanie kręgów,
- dyskopatię,
- stłuczenie kręgosłupa,
- urazy rdzenia kręgowego,
- skręcenia i zwichnięcia stawów międzykręgowych,
- kręgozmyk (spondylolisteza).
Złamanie i pęknięcie kręgów
Uszkodzeniu mogą ulec: wyrostki poprzeczne i kolczyste, łuki i wyrostki stawowe oraz trzony kręgów. Większość złamań ma łagodny przebieg, bez powikłań czy zaburzeń neurologicznych.
Pacjenta po złamaniu unieruchamia się w gorsecie aż do zrośnięcia się złamania, a także prowadzi intensywną rehabilitację. Te złamania, które spowodowane są ciężkim wypadkiem i związane są ze stanem zagrożenia życia, zwykle wymagają operacji, ze względu na obrażenia wielonarządowe.
Operację przeprowadza się również w przypadku złamań niestabilnych, które mogą się przemieścić i uszkodzić rdzeń kręgowy lub nerwy odrdzeniowe.
Urazy rdzenia kręgowego
Urazy rdzenia kręgowego najczęściej spowodowane są wypadkiem komunikacyjnym, upadkiem z dużej wysokości czy aktem przemocy, np. bójką. Objawem uszkodzenia rdzenia jest zazwyczaj paraliż lub porażenie, zaburzenia czucia, osłabienie siły mięśniowej lub jej brak, a także problemy z oddychaniem czy nietrzymaniem moczu i stolca.
Im wyżej występuje uszkodzenie, tym większą część ciała obejmują objawy. W przypadku uszkodzenia rdzenia bardzo trudno jest odwrócić uraz i powrócić do pełnej sprawności. Zazwyczaj konieczna jest intensywna fizjoterapia i korzystanie z zaopatrzenia ortopedycznego.
Rozerwanie krążków międzykręgowych
Krążki międzykręgowe, potocznie nazywane dyskami, znajdują się pomiędzy kręgami. Spełniają funkcję amortyzacyjną, czyli chronią kręgosłup przed uszkodzeniem. Do dyskopatii dochodzi zazwyczaj w mechanizmie przeciążeniowym, a częstość jej występowania wzrasta z wiekiem.
Jądro miażdżyste wewnątrz tego krążka może zostać przesunięte i ulec uszkodzeniu, co w konsekwencji prowadzi do powstania ucisku na rdzeń i przepukliny. Stan ten bezwzględnie wymaga opieki rehabilitacyjnej.
Objawy urazów kręgosłupa
Najczęstszym objawem, że dzieje się coś niepokojącego, są dolegliwości bólowe. Jeśli jest to silny ból pleców lub karku, któremu towarzyszy:
- drętwienie i mrowienie,
- osłabienie mięśni kończyn,
- problemy z oddychaniem,
- zaburzenia kontroli pęcherza moczowego,
- utrata czucia,
to należy niezwłocznie udać się do lekarza.
Leczenie urazów kręgosłupa
W zależności od rodzaju urazu i jego rozległości, postępowanie będzie inne. Podstawą do leczenia jest dobrze przeprowadzona diagnostyka, która obejmuje wywiad lekarski, badanie fizykalne i dodatkowo badania obrazowe.
Standardowo leczenie można podzielić na zachowawcze i operacyjne. W przypadku urazów, które mogą być leczone zachowawczo, zaleca się odpoczynek i ewentualne zabezpieczenie uszkodzenia, aby nie pogorszyć stanu pacjenta. Najczęściej stosuje się leki przeciwbólowe i przeciwzapalne w postaci niesteroidowych leków przeciwzapalnych, a w cięższych przypadkach opioidy.
Można wprowadzić leczenie objawowe w przypadku bólu i stanów zapalnych oraz aby przywrócić siłę mięśniową, elastyczność i pełną sprawność funkcjonalną. W tym przypadku korzysta się najczęściej z następujących zabiegów fizykalnych:
- magnetoterapia,
- laseroterapia (laser wysokoenergetyczny lub laser niskoenergetyczny),
- elektroterapia,
- hydroterapia.
-
3615.00 złPrzenośny aparat, zestaw do magnetoterapii LaMagneto PRO -
33000.00 złLaser wysokoenergetyczny iLUX SMART 7 W, 810nm -
3115.00 złPrzenośny aparat do elektroterapii T-ONE REHAB
Korzystna okazuje się również terapia manualna czy ćwiczenia.
Niektóre stany wymagają zabiegu chirurgicznego. Zazwyczaj są to złamania z niestabilnością, rozległe uszkodzenia związane ze stanem zagrożenia życia, uszkodzenia rdzenia kręgowego czy przepuklina krążka międzykręgowego.
W przypadku urazów kręgosłupa często dochodzi do stabilizacji za pomocą śrub i prętów, laminektomii, czyli usunięcia części wyrostków kolczystych i łuku kręgu, aby uwolnić rdzeń kręgowy, oraz discektomii, czyli usunięcia części lub całości uszkodzonego krążka międzykręgowego. Można również zastosować wertebroplastykę i kyfiolastykę, czyli cementowanie kręgów, związane ze stabilizacją w przypadku złamania.
