Pubalgia, czyli przepuklina sportowa – jak ją rozpoznać i leczyć?
Pubalgia, często nazywana również przepukliną sportową, to schorzenie, które może znacznie utrudnić zarówno najprostsze czynności dnia codziennego, jak i profesjonalne uprawianie aktywności fizycznej. Wyjaśniamy, czym jest przepuklina sportowa, jakie są przyczyny i objawy pubalgii oraz jak wygląda leczenie w przypadku wystąpienia tego schorzenia.
Spis treści
Czym jest pubalgia?
Pubalgia (przepuklina sportowa) to zespół objawów bólowych, występujących w obrębie spojenia łonowego, często promieniujących w okolice pachwiny (zazwyczaj jednostronnie).
Ból nasila się przy wykonywaniu określonych czynności. Jest wynikiem powtarzających się mikrourazów, dotyczących zazwyczaj mięśni brzucha i przywodzicieli uda, przyczepiających się do kości łonowej.
Przyczyny pubalgii sportowej
Określenie “sportowa” w przypadku pubalgii nie jest przypadkowe, ponieważ schorzenie to dotyczy przede wszystkim osób aktywnie uprawiających określone dyscypliny sportowe, takie jak: piłka nożna, hokej czy tenis. Mamy w nich do czynienia z nagłymi zmianami kierunku ruchu oraz powtarzającymi się dynamicznymi ruchami skrętnymi tułowia, wywołującymi spore przeciążenia w obrębie miednicy.
Te nadmiernie działające siły najczęściej prowadzą do:
- tendinopatii lub naderwania przyczepu mięśnia prostego brzucha i/lub ścięgien mięśni przywodzicieli uda na kości łonowej,
- uszkodzenia powięzi poprzecznej brzucha (najczęściej tylnego pierścienia kanału pachwinowego),
- wtórnego zapalenia spojenia łonowego.
Jak wygląda diagnostyka pubalgii?
Wczesna i prawidłowa diagnostyka pubalgii sportowej jest kluczowa dla efektywności zastosowanego postępowania terapeutycznego. Opiera się na przeprowadzeniu dokładnego wywiadu z pacjentem oraz wykonaniu badań palpacyjnych i fizykalnych.
Pacjent zazwyczaj skarży się na ból w okolicy pachwiny, nasilający się podczas treningu. W okolicy tej może występować również wzmożona tkliwość podczas badania palpacyjnego.
Warto zwrócić też uwagę na ogólną postawę ciała pacjenta, ustawienie oraz stabilizację miednicy i zakres ruchomości w sąsiadujących stawach.
Dla przepukliny sportowej charakterystyczne jest również pojawienie się bólu podczas próby przywodzenia uda przez pacjenta lub przejścia z leżenia na plecach do siadu, które są dodatkowo oporowane przez lekarza lub fizjoterapeutę wykonującego badanie.
W celu potwierdzenia diagnozy stosuje się również diagnostykę obrazową, np. badanie USG lub rezonans magnetyczny.
Objawy pubalgii
5 charakterystycznych objawów pubalgii sportowej zostało określonych przez Kachingwe i Grech*. Należą do nich:
1 – Głęboki ból w okolicy pachwiny lub dolnej części brzucha.
2 – Ból nasilający się w trakcie wysiłku fizycznego, który ustępuje podczas odpoczynku.
3 – Tkliwość w okolicy górnej gałęzi kości łonowej w miejscu przyczepu mięśnia prostego brzucha i/lub sierpa pachwinowego, czyli ścięgna łączącego.
4 – Ból podczas ruchu przywodzenia uda z zastosowaniem oporu przy jednoczesnym zgięciu w stawie biodrowym do 0, 45 i/lub 90 stopni.
5 – Ból podczas ruchu unoszenia tułowia z zastosowaniem oporu z pozycji leżenia na plecach.
Leczenie zachowawcze i fizjoterapia
Leczenie zachowawcze ma na celu przede wszystkim wyciszenie objawów bólowych, zmniejszenie stanu zapalnego oraz wzmocnienie mięśni stabilizujących tułów i miednicę.
Polega ono na:
- ograniczeniu aktywności fizycznej o zwiększonym obciążeniu, przede wszystkim ruchów powodujących wystąpienie dolegliwości bólowych,
- zastosowaniu leczenia farmakologicznego (np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych), a w przypadku większych uszkodzeń również podaniu osocza bogatopłytkowego,
- odpowiednio dobranej fizjoterapii.
Fizjoterapia: ćwiczenia, zabiegi i metody manualne
Do leczenia przepukliny sportowej stosowane są różne metody fizjoterapii.
Kinezyterapia – trening medyczny: ćwiczenia stabilizujące kręgosłup i miednicę (w tym trening propriocepcji), ćwiczenia wzmacniające i rozciągające mięśnie brzucha oraz mięśnie przywodziciele i zginacze stawu biodrowego, ćwiczenia równoważne i wyrównujące napięcie mięśniowe oraz trening prawidłowych wzorców ruchowych.
Fizykoterapia – szczególne znaczenie ma zastosowanie zaawansowanej terapii fizykalnej, np. lasera wysokoenergetycznego czy zabiegów z wykorzystaniem aparatów do terapii TECAR, dzięki którym możliwe jest zmniejszenie stanu zapalnego i dolegliwości bólowych oraz przyspieszenie przebudowy i regeneracji uszkodzonych tkanek na poziomie komórkowym.
-
35500.00 złLaser wysokoenergetyczny iLUX SMART 10 W, 1064nm -
56500.00 złLaser wysokoenergetyczny iLUX PLUS 10 W, 1064nm -
64000.00 złAparat do terapii TECAR - DOCTOR TECAR PLUS + stolik z kółkami
Terapia mięśniowo-powięziowa, której celem jest uwolnienie napięć w obrębie powięzi, w razie potrzeby także opracowanie punktów spustowych, by zmniejszyć odczucia bólowe pacjenta.
Mobilizacja w obrębie stawów kręgosłupa, miednicy i stawu biodrowego.
Oprócz leczenia istniejącego schorzenia, warto kłaść szczególny nacisk na odpowiednią edukację pacjenta i profilaktykę wystąpienia podobnych urazów w przyszłości. W tym celu warto na stałe wdrożyć trening ogólnorozwojowy, ćwiczenia równoważne i koordynacyjne oraz ćwiczenia stabilizujące tułów i miednicę m.in. trening mięśni głębokich.
Kiedy konieczne jest leczenie operacyjne?
Do leczenia operacyjnego dochodzi stosunkowo rzadko i jest ono wdrażane jedynie wtedy, gdy uprzednio zastosowane leczenie zachowawcze nie przyniosło pożądanych efektów (po ok. 6-8 tygodniach terapii). Zabieg operacyjny może być przeprowadzony klasycznie lub endoskopowo (laparoskopia), a o wyborze zastosowanej metody decyduje lekarz prowadzący.
*Źródło: Kachingwe AF, Grech S. Proposed algorithm for the management of athletes with athletic pubalgia (Sports Hernia): A case series. J Ortho Sports Phys Ther. 2008;38(12):768-781.
