Uraz kolana na nartach – diagnostyka i postępowanie rehabilitacyjne
Jazda na nartach to dynamiczny sport, który wymaga odpowiedniej techniki, siły i koordynacji. Ryzyko urazów jest nieodłącznym elementem uprawiania tej dyscypliny sportu. Urazów doznają zarówno początkujący narciarze, jak i zawodowcy. Wyjaśniamy, jakie urazy występują najczęściej, w jaki sposób są leczone i jak wygląda rehabilitacja kolana po kontuzji narciarskiej.
Spis treści
Najczęstsze urazy na nartach
Urazy związane z jazdą na nartach mogą dotyczyć:
- kończyn dolnych – zazwyczaj skręcenia w obrębie stawów kolanowych, złamania kości podudzia lub kości udowej, kontuzję łąkotek i urazy mięśniowe,
- kończyn górnych – najczęściej kciuk narciarza, zwichnięcia barku czy złamania obojczyka lub kości ramiennej,
- kręgosłupa – najczęściej są to złamania kompresyjne lub urazy rdzenia kręgowego,
- głowy – wstrząśnienia mózgu, uszkodzenia twarzy i szczęki.
Uraz kolana na nartach
Jednym z najczęstszych urazów jest uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego. Uszkodzeniu sprzyjają upadki z nieodpowiednim ustawieniem nart czy częsta zmiana kierunku. Objawia się nagłym bólem w stawie kolanowym, uczuciem niestabilności lub uciekania kolana. W tym przypadku może również pojawić się obrzęk.
Uszkodzeniu może ulec również więzadło poboczne przyśrodkowe. W tym przypadku objawy są podobne do wcześniej omawianego urazu, czyli ból tym razem po wewnętrznej stronie kolana, trudność z poruszaniem się, obrzęki i bolesność przy dotykaniu stawu kolanowego po stronie wewnętrznej.
Uszkodzeniu mogą ulec także łąkotki (przyśrodkowa i boczna), a dochodzi do tego przy upadku lub zderzeniu ze zmianą kierunku jazdy. Ten uraz objawia się bólem kolana, szczególnie przy rotacji, uczuciem blokowania się kolana oraz obrzękiem.
Narciarze narażeni są także na złamania:
- kości piszczelowej,
- udowej,
- awulsyjnych złamań przyczepu więzadeł.
Dochodzi do nich przy zderzeniach i upadkach z dużą prędkością. Objawami są nagły, intensywny ból, trudności z poruszaniem się i obrzęk.
Może również dochodzić do urazów mięśniowych i tkanek miękkich, które będą utrudniać poruszanie się.
Diagnostyka urazów kolan
Po doznanym urazie i w przypadku występowania niepokojących dolegliwości należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Po wywiadzie, wstępnym badaniu i przeprowadzeniu odpowiednich testów, lekarz może zlecić dodatkowe badania obrazowe.
Jeśli będzie podejrzewał złamanie lub uraz kostny, najczęściej zleci wykonanie zdjęcia rentgenowskiego. W przypadku urazów tkanek miękkich może to być USG lub tomografia komputerowa czy rezonans.
Leczenie urazów kolana
Leczenie urazów to skomplikowana sprawa i zależy od rodzaju uszkodzonej struktury. Leczenie można podzielić na operacyjne i nieoperacyjne (zachowawcze), w zależności od wskazań i decyzji lekarza prowadzącego.
W przypadku leczenia zachowawczego stosuje się odciążenie kończyny, farmakoterapię i różne formy rehabilitacji.
Rehabilitacja kolana po kontuzji narciarskiej
Rehabilitacja jest bardzo ważnym czynnikiem, umożliwiającym powrót do pełnej sprawności po urazie. Wybór poszczególnych zabiegów należy do lekarza i fizjoterapeuty, który zajmuje się terapią pacjenta. Zazwyczaj stosuje się:
- Krioterapię, w początkowym etapie, aby zadziałać przeciwbólowo.
- Laseroterapię, aby złagodzić ból i stan zapalny, pobudzić tkanki do regeneracji albo przyspieszyć zrost kostny. Można wykorzystać zarówno laser wysokoenergetyczny, jak i laser biostymulacyjny (niskoenergetyczny).
- Magnetoterapię, szczególnie często wykorzystywaną przy złamaniach, bo można ją stosować nawet mając założony gips. Przyspiesza zrost kostny, działa przeciwbólowo i biostymulacyjnie.
- Elektroterapię o szerokim działaniu, w zależności od wybranego zabiegu może wspierać działanie przeciwbólowe, poprawiać ukrwienie i odżywienie, przyspieszać regenerację tkanek i zmniejszać napięcie mięśniowe,
- Hydroterapię, która poprawia zakres ruchu i zmniejsza napięcie.
- Ćwiczenia zwiększające zakres ruchu w stawach i zwiększające mobilność, które są niezbędne do powrotu do pełnej sprawności, szczególnie ważne jest uzyskanie pełnego wyprostu.
- Ćwiczenia wzmacniające to kolejny etap rehabilitacji nastawiony na poprawę siły mięśniowej i zapobieganie kolejnym kontuzjom.
- Ćwiczenia równoważne, które mają poprawić koordynację i propriocepcję w celu zapobiegania kontuzjom.
- Terapię manualną, aby zmobilizować stawy i mięśnie, zazwyczaj dobrze sprawdza się do zwiększenia zakresu ruchu w stawach.
- Kinesiotaping jako wspomaganie do terapii na każdym etapie.
Jak wspomnieliśmy – zakres zabiegów i postępowania fizjoterapeutycznego zależy przede wszystkim od rodzaju urazu, stanu zdrowia pacjenta i decyzji lekarza oraz fizjoterapeuty.
