Uszkodzenie łąkotki – rozpoznanie i leczenie: rehabilitacja czy operacja?

Łąkotki przyjmują na siebie wielkie obciążenia i odgrywają istotną rolę w amortyzacji oraz stabilizacji stawu kolanowego. Przez to też narażone są na kontuzje. W jakich sytuacjach na uszkodzoną łąkotkę może pomóc rehabilitacja, a kiedy konieczna jest operacja? Zapraszamy do lektury artykułu o przyczynach, objawach i metodach leczenia urazów łąkotki.

Czym jest łąkotka i jakie ma funkcje?

Łąkotki to słabo unerwione, dość twarde, ale elastyczne elementy stawu kolanowego, zbudowane z tkanki łącznej włóknistej. Mają kształt półksiężyca i znajdują się po bokach kolana, oddzielając od siebie kości udową i piszczelową.

Chronią staw przed zbyt szybkim zużyciem i umożliwiają ruchy rotacyjne w zgiętym stawie. Są również bardzo istotne dla naszej propriocepcji, czyli czucia głębokiego, świadomości ułożenia własnego ciała. Dzięki elastycznej budowie, łąkotka w kolanie poprawia też rozkład nacisku, amortyzację i stabilizację w stawie oraz wspiera odżywianie chrząstki stawowej.

W każdej nodze mamy dwie takie tkanki:

• łąkotka boczna – zlokalizowana po zewnętrznej stronie kolana, nieco mniejsza, bardziej zakrzywiona i ruchoma, a przez to rzadziej ulegająca uszkodzeniu,
• łąkotka przyśrodkowa – znajdująca się w wewnętrznej stronie nogi, szersza, dłuższa, o końcach lepiej przytwierdzonych do kości piszczelowej, a dodatkowo na niemal całej swojej długości zrośnięta z torebką stawową, w związku z czym jest mniej ruchoma i z tego powodu bardziej narażona na urazy.

Przyczyny urazów łąkotki stawu kolanowego

Uszkodzenie łąkotki może mieć różne przyczyny, ale najczęściej dochodzi do niego podczas uprawiania sportu, zwłaszcza przy wykonywaniu ćwiczeń niedokładnie technicznie. Jeżeli zgięte, pracujące kolano będzie przekrzywione, jedna jego strona zostanie dużo mocniej obciążona, a to może łatwo doprowadzić do urazu łąkotki. Może nastąpić to od razu albo w wyniku gromadzących się drobnych uszkodzeń łąkotki (tzw. mikrourazów).

Do stosunkowo rzadkich przypadków należą schorzenia związane ze zmianami zwyrodnieniowymi, a jeszcze bardziej odosobnione są sytuacje, kiedy nie da się określić przyczyny. Dość często za to uszkodzona łąkotka jest tylko jednym z kilku elementów większej kontuzji.

Uszkodzenie łąkotki – rodzaje

Zapalenie łąkotki może wynikać z różnego typu wypadków, a w zależności od przyczyny różnić się może także rodzaj uszkodzenia tkanki. To z kolei może mieć wpływ na metody jej leczenia.

Wymienia się uszkodzenia:

• podłużne/pionowe (w tym pełne, np. „rączka od wiadra”),
• radialne/kątowe (może rozwinąć się do „papuziego dzioba”),
• horyzontalne/poziome,
• złożone.

Jak rozpoznać uszkodzenie łąkotki? Objawy urazu

Czy uszkodzona łąkotka boli, skoro to słabo unerwione tkanki? Jak najbardziej! Na problem z łąkotką wskazywać będzie ból spowodowany jednoczesnym obciążaniem i skręcaniem kolana lub jego zginaniem oraz prostowaniem – przy tych ruchach kolano może się też blokować.

Poza tym może pojawić się obrzęk albo odgłos trzaskania podczas rotacji. W zależności od rodzaju uszkodzenia, ból łąkotki może być odczuwalny z różnych stron kolana, także z tyłu.

Leczenie uszkodzonej łąkotki

Niezależnie od tego, czy mowa o urazie łąkotki bocznej czy uszkodzeniu łąkotki przyśrodkowej, leczenie zachowawcze – oparte na odpoczynku, chłodzeniu, stosowaniu leków przeciwzapalnych i fizjoterapii – rzadko jest wystarczającym rozwiązaniem.

Dawniej łąkotka uznawana była za organ szczątkowy, niepełniący istotnych funkcji, dlatego w razie urazu często ją wycinano. Dziś wiemy już, że może to przyspieszać zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego, dlatego w miarę możliwości operacje służą zszyciu łąkotki, ewentualnie wycinaniu jej fragmentów lub wszczepianiu protezy, a dopiero w najbardziej problematycznych sytuacjach usuwaniu jej w całości.

Najlepsze metody leczenia zaleci nam specjalista po przeprowadzeniu wywiadu, badania palpacyjnego i tzw. testów łąkotkowych oraz przejrzeniu wyników diagnostyki obrazowej.

Uniknięcie operacji jest możliwe tylko w przypadku niewielkiego uszkodzenia zewnętrznej, ukrwionej części łąkotki przyśrodkowej. Leczenie zachowawcze opiera się bowiem na wsparciu naturalnych procesów regeneracyjnych organizmu, które nie zachodzą w jej głębszej, nieukrwionej części. Kiedy to właśnie ta nieukrwiona tkanka zostaje uszkodzona, operacja łąkotki jest konieczna.

Uszkodzona łąkotka a rehabilitacja

Niezależnie od tego, czy leczymy uszkodzenie łąkotki operacyjnie czy zachowawczo, konieczne jest wsparcie w postaci rehabilitacji. Jej formy w zależności od specyfiki urazu mogą być inne.

Na pierwszym etapie kluczowe jest umożliwienie tkankom regeneracji przez odpoczynek, chłodzenie i leki przeciwzapalne, ale można to wesprzeć m.in. zabiegami przeciwbólowymi i biostymulacyjnymi, np. prądami TENS, krioterapią, magnetoterapią i laseroterapią. To też czas, w którym noga jest odciążana, ale możliwie szybko wprowadza się pierwsze, łagodne ćwiczenia (np. rowerek stacjonarny).

• 
  4370.00 zł
  Aparat do elektroterapii BARDOMED E1
  Zobacz w sklepie
• 
  11100.00 zł
  Aparat do elektroterapii Enraf-Nonius Endomed 482 - 1498920
  Zobacz w sklepie
• 
  52000.00 zł
  Laser wysokoenergetyczny iLUX PLUS 15 W, 810nm + 980nm
  Zobacz w sklepie

Później w ramach rehabilitacji łąkotki w kolanie zwiększa się znaczenie ćwiczeń, by powrócić do pełnego zakresu ruchu i całkowitej sprawności – włącza się rozciąganie mięśni nóg, trening na niestabilnym podłożu i w basenie, a u sportowców również elementy danej dyscypliny. Wszystko oczywiście odbywa się stopniowo, w zaleconym przez specjalistę czasie i o odpowiedniej intensywności.