Uszkodzenie stożka rotatorów – przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja

Uszkodzenie stożka rotatorów – przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja

Porady eksperta

Uszkodzenie stożka rotatorów jest jednym z najczęstszych urazów stawu ramiennego. Wynika to z faktu, że staw ramienny jest najmniej stabilnym stawem w ciele człowieka, jednocześnie posiadając szeroki zakres ruchomości, co niestety niesie za sobą wyższe ryzyko wystąpienia kontuzji w obrębie jego struktur. Wyjaśniamy dokładnie, czym jest stożek rotatorów, jakie są przyczyny oraz objawy jego uszkodzenia i jak wygląda leczenie oraz rehabilitacja w przypadku tego schorzenia.

Czym jest stożek rotatorów?

Stożek rotatorów, zwany również pierścieniem rotatorów, jest strukturą okalającą staw ramienny, w skład której wchodzą ścięgna mięśni:

  • nadgrzebieniowego,
  • podgrzebieniowego,
  • podłopatkowego,
  • obłego mniejszego.

Funkcją stożka rotatorów jest stabilizacja głowy kości ramiennej w panewce oraz zapewnienie wielopłaszczyznowej ruchomości w stawie m.in. ruchów rotacyjnych, odwiedzenia czy zginania ramienia.

Uszkodzenie stożka rotatorów – przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja

Przyczyny uszkodzenia stożka rotatorów

Do urazów stożka rotatorów może dochodzić na podłożu:

  • nagłych uszkodzeń mechanicznych, takich jak naderwanie ścięgna, poprzez przekroczenie zakresu ruchomości w stawie lub nadmiernie działającej siły w obrębie jego struktur, np. upadek na bark czy niekontrolowane dźwignięcie,
  • jak również przewlekłych mikrouszkodzeń, wynikających z długotrwałego wykonywania powtarzających się ruchów.

Urazy na podłożu przewlekłym są nierzadko wynikiem pojawiającego się stanu zapalnego w obrębie ścięgien stożka rotatorów, tzw. tendinopatii. Występują one najczęściej u osób wykonujących codzienną pracę, wymagającą stałego unoszenia rąk, np. malarzy czy też zawodowych koszykarzy, siatkarzy itp. Ponadto osoby w podeszłym wieku tj. powyżej 60 r.ż. są o wiele bardziej narażone na wystąpienie w/w schorzenia niż osoby młode, w związku z częstszym postępującym procesem zwyrodnieniowym czy miejscowym zwapnieniem tkanek.

Objawy uszkodzenia stożka rotatorów

Do najpopularniejszych objawów urazu stożka rotatorów należą:

  • silny ból podczas próby wykonania jakiegokolwiek ruchu w stawie, np. podczas codziennych czynności czy aktywności (ból może pojawiać się również w nocy),
  • ograniczenie zakresu ruchomości w stawie,
  • osłabienie funkcji lub zanik mięśni,
  • tkliwość, obrzęk i zaczerwienienie w obrębie stawu.
Pierścień rotatorów
Mięśnie wchodzące w skład pierścienia rotatorów: 11. Nadgrzebieniowy, 12. Podłopatkowy, 13. Podgrzebieniowy, 14. Obły mniejszy

Leczenie uszkodzenia stożka rotatorów

Sposób leczenia uszkodzenia stożka rotatorów dobiera się w zależności od stopnia zaawansowania schorzenia, podłoża jego wystąpienia oraz wieku i codziennej aktywności pacjenta.

W pierwszej kolejności oraz w przypadku schorzeń z niewielkim uszkodzeniem struktur i towarzyszącym mu stanem zapalnym, wynikającym z powtarzalności wykonywanych ruchów lub zmian zwyrodnieniowych, stosuje się leczenie zachowawcze. Leczenie to ma na celu przede wszystkim zmniejszenie bólu, stanu zapalnego, zwiększenie ruchomości w stawie, a przede wszystkim poprawę jakości życia pacjenta oraz możliwość powrotu do jego codziennych aktywności (co jest szczególnie istotne w przypadku pacjentów aktywnych zawodowo).

Leczenie zachowawcze

Leczenie zachowawcze (nieinwazyjne) polega na:

  • maksymalnym, czasowym ograniczeniu wykonywania ruchów powodujących ból i pogłębiających stan zapalny (codzienne, powtarzające się ruchy w obrębie stawu barkowego),
  • zastosowaniu odpowiedniej farmakoterapii – leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, np. NLPZ,
  • indywidualnym postępowaniu fizjoterapeutycznym.

Leczenie operacyjne

W przypadku uszkodzenia stożka rotatorów, w którym leczenie zachowawcze jest niewystarczające, stosuje się leczenie inwazyjne, tj. leczenie operacyjne.

Najczęstszym postępowaniem operacyjnym w przypadku urazu stożka rotatorów jest wykonanie zabiegu artroskopii, czyli drobnych nacięć w obrębie stawu i rekonstrukcji uszkodzonych ścięgien. Po wykonaniu zabiegu artroskopii pacjentowi zaleca się zastosowanie ortezy unieruchamiającej obręcz barkową. O okresie unieruchomienia stawu decyduje lekarz ortopeda i fizjoterapeuta.

W przypadku mocno zaawansowanego stadium urazu stożka rotatorów, w którym naprawa uszkodzonych tkanek nie jest możliwa, stosowana jest również pełna protezoplastyka stawu, czyli chirurgiczna „wymiana” zniszczonych powierzchni stawowych.

Fizjoterapia

Zarówno w leczeniu zachowawczym, jak i w następstwie leczenia operacyjnego kluczową rolę w powrocie do sprawności pacjenta odgrywa odpowiednio dobrana fizjoterapia.

W skład postępowania fizjoterapeutycznego wchodzi szereg metod rehabilitacyjnych, a są to m.in.:

  • terapia manualna (zmniejszenie bólu oraz napięć w obrębie stawu barkowego),
  • kinezyterapia (zachowanie ruchomości w stawie, wzmocnienie siły mięśniowej),
  • fizykoterapia (działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne, regeneracyjne) w formie podstawowej: krioterapia, elektroterapia, np. TENS, jonoforeza, oraz zaawansowanej: terapia TECAR, terapia laserem wysokoenergetycznym czy przezskórna elektroliza EPTE,
  • terapia blizn.

Zobacz też: Aktywacja mięśni po urazie stożka rotatorów za pomocą terapii TECAR

Autor: Aleksandra Olszak

Aleksandra Olszak jest fizjoterapeutką, Doradcą sprzętowym w firmie BardoMed. Ukończyła 5-letnie studia na kierunku fizjoterapia na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Jej specjalizacją jest praca z nowoczesnymi i innowacyjnymi urządzeniami do fizykoterapii takimi jak: laser wysokoenergetyczny oraz terapia Tecar.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora

Ciekawi nas Twoja opinia, zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *