Spondyloza – objawy, diagnostyka, leczenie i rehabilitacja

Spondyloza – objawy, diagnostyka, leczenie i rehabilitacja

Porady eksperta

Spondyloza jest powszechnym schorzeniem układu kostno-mięśniowego, które dotyczy kręgosłupa. Jest to proces związany z degeneracją kręgów, powodujący różnego rodzaju dolegliwości oraz ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu. Spondyloza dotyczy normalnego „zużycia” struktur w obrębie kręgosłupa, które rozwija się wraz z wiekiem. Dowiedz się, jakie objawy daje spondyloza, oraz jak wygląda jej diagnostyka i leczenie.

Co to jest spondyloza?

Spondyloza to choroba związana z degeneracją kręgosłupa, która może obejmować różne jego części. Częściej narażone na nią są osoby starsze, po urazach kręgosłupa oraz te,  których praca wymaga powtarzalnych ruchów kręgosłupa lub wymusza nieprawidłową jego pozycję.

Spondyloza to zaburzenie struktury kręgosłupa, które upośledza mechanikę i przeszkadza w codziennym funkcjonowaniu. Wyróżnia się kilka rodzajów spondylozy, w zależności od odcinka kręgosłupa.

Spondyloza szyjna

Spondyloza szyjna dotyczy pierwszych siedmiu kręgów kręgosłupa (kręgów szyjnych). Spondylozę w tym odcinku może charakteryzować sztywność szyi, ograniczona ruchomość i ból w tym odcinku (w zaawansowanych przypadkach). Szacuje się, że u ponad 85% osób po 60. roku życia można rozpoznać spondylozę szyjną.

Spondyloza – objawy, diagnostyka, leczenie i rehabilitacja

Spondyloza piersiowa

Spondyloza piersiowa dotyczy kręgów w odcinku piersiowym i charakteryzuje ją ból w okolicy klatki piersiowej, który może promieniować do pleców. Występuje dużo rzadziej niż spondyloza w odcinku szyjnym i lędźwiowym prawdopodobnie dlatego, że klatka piersiowa służy do stabilizacji tego obszaru i sprawia, że jest on mniej podatny na skutki zużycia w miarę upływu czasu.

Spondyloza lędźwiowa

Spondyloza lędźwiowa to drugi (obok spondylozy szyjnej) najczęstszy rodzaj tego schorzenia, który wiąże się z występowaniem bólu krzyża, bólu nóg i czasem objawów ucisku nerwu, takich jak mrowienie czy drętwienie.

Przyczyny spondylozy

Spondyloza związana jest ze zużywaniem struktur narządu ruchu. Na przyspieszenie tego procesu mają wpływ takie czynniki jak:

  • Nadwaga: nadmierne kilogramy mogą wywierać dodatkowy nacisk na struktury kręgosłupa.
  • Czynniki genetyczne: niektóre predyspozycje dziedziczone są rodzinnie.
  • Palenie wyrobów tytoniowych: osoby palące bardziej narażone są na występowanie chorób oraz ich objawy nasilają się szybciej.
  • Siedzący tryb życia: wykazano, że siedzący tryb życia zwiększa ryzyko bólu dolnej części pleców, spowodowanego chorobą kręgosłupa i innymi przyczynami.
  • Praca wymagająca powtarzalnych ruchów: praca związana z powtarzalnymi ruchami, które obciążają kręgosłup, może zwiększać ryzyko rozwoju spondylozy.
  • Urazy kręgosłupa: każdy uraz kręgosłupa zwiększa ryzyko wystąpienia choroby zwyrodnieniowej.

Najczęściej spondyloza związana jest z dehydratacją krążka międzykręgowego, przepukliną krążków, sztywnymi więzadłami i osteofitami.

W początkowym etapie degeneracji kręgosłupa dochodzi do powtarzających się mikrourazów i uszkodzeń pierścienia włóknistego, co może upośledzać dostarczanie składników odżywczych i usuwanie odpadów z krążka, oraz wpływać na zdolność do zatrzymywania wody, prowadząc do zmniejszenia wysokości krążka. Może dochodzić wówczas do większego kontaktu kości z kością i zużywania się narządu ruchu. Późniejszy etap charakteryzuje się ciągłym zwłóknieniem i kurczeniem się przestrzeni dyskowej, a także rozwojem osteofitów.

Objawy spondylozy

Na wczesnym etapie spondyloza najczęściej nie będzie dawać żadnych objawów. Osoby, które dowiadują się o swojej chorobie zazwyczaj wykonują obrazowanie kręgosłupa w związku z innymi problemami medycznymi.

W zaawansowanych przypadkach związana jest z występowaniem bólu i sztywności w określonej części kręgosłupa. Gdy dochodzi do ucisku na struktury nerwowe, np. poprzez osteofity czy przepuklinę, to wówczas mogą pojawić się drętwienia i mrowienia w obrębie kończyn, osłabienie siły mięśniowej czy ostry ból. Może również pojawić się opadanie stopy, zaburzenia czynności pęcherza lub jelit czy nietrzymanie moczu.

Diagnostyka i leczenie spondylozy

Jeśli obserwujesz u siebie niepokojące objawy, to warto skorzystać z konsultacji lekarskiej. Na wizycie specjalista zbierze obszerny wywiad, wykona badanie zakresu ruchu, siły mięśniowej i odruchów oraz przeprowadzi odpowiednie testy. Następnie zleca się badania obrazowe (RTG kręgosłupa, tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny). Czasem również wykonuje się badanie przewodnictwa nerwowego i elektromiografię.

W większości przypadków stosuje się leczenie zachowawcze z wyboru. Oczywiście zabiegi te nie zniwelują zmian strukturalnych kręgosłupa, ale mogą przynieść poprawę w przypadku występowania dolegliwości oraz zapewnić ulgę podczas adaptacji organizmu do zmian anatomicznych.

Wśród metod wymienia się:

  • Fizykoterapię – głównie będą to zabiegi zmniejszające dolegliwości bólowe oraz przyspieszające regenerację tkanek. W tym przypadku dobrym pomysłem będzie krioterapia miejscowa, zabiegi z wykorzystaniem pola magnetycznego czy laseroterapia laserem wysokoenergetycznym lub laserem biostymulacyjnym.
  • Kinezyterapię – bardzo dobre rezultaty uzyskuje się, dzięki terapii ruchem. Zaleca się wykonywanie ćwiczeń w odciążeniu, jogę, TaiChi i zajęcia na basenie.
  • Terapię manualną – dobre rezultaty osiąga się dzięki metodzie McKenziego.
  • Leczenie uzdrowiskowe – są to głównie kąpiele siarkowe i solankowe oraz okłady i kąpiele borowinowe.
  • Leczenie farmakologiczne – doustne leki przeciwbólowe oraz miejscowe iniekcje dokręgosłupowe.

Czasem uzupełnieniem terapii, działającym przeciwbólowo, jest kinesiotaping, czyli plastrowanie dynamiczne. Dodatkowo ważne jest zapewnienie ergonomicznych warunków pracy czy podczas wykonywania codziennych czynności, gdyż jest to dobry sposób, aby opóźniać procesy degeneracyjne i zmniejszać obciążenie kręgosłupa. Jeśli nie ma poprawy lub występujące objawy neurologiczne nasilają się, to wykonuje się wówczas zabieg operacyjny.

Angelika Sosulska-Zielezińska
Autor: Angelika Sosulska-Zielezińska

Fizjoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Jej głównym zainteresowaniem jest fizjoterapia pediatryczna, w szczególności praca z niemowlętami. Zajmuje się pracą dydaktyczną i edukacją na żywo i w internecie.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora

Ciekawi nas Twoja opinia, zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *