Osteofitoza – co to za choroba i jaką rehabilitację zastosować?
Narośla kostne, zwane osteofitami, to wytwory tkanki kostnej, a choroba związana z ich tworzeniem to osteofitoza. Zrozumienie mechanizmów powstawania osteofitów, ich lokalizacji i wpływu na funkcjonowanie narządu ruchu ma kluczowe znaczenie dla wczesnej diagnostyki, profilaktyki i skutecznego leczenia. Wyjaśniamy, jakie objawy daje osteofitoza i jak wygląda leczenie tej choroby.
Spis treści
Czym jest osteofitoza i dlaczego powstają osteofity?
Osteofitoza to choroba związana z tworzeniem się osteofitów (narośli kostnych) w obrębie stawów i na powierzchni kości. Powiązana jest z chorobą zwyrodnieniową stawów.
W przebiegu choroby zwyrodnieniowej, chrząstka stawowa powoli się ściera, a kość – chcąc ustabilizować staw – wytwarza dodatkowe wypustki, czyli osteofity. Najczęściej dotyczą one stawów kręgosłupa (dokładniej brzegów trzonów kręgów), ale mogą również występować w obrębie stawu biodrowego czy kolanowego.
Osteofitoza częściej występuje u osób starszych, ponieważ do powstawania osteofitów predysponują:
- spadek naturalnej syntezy kolagenu,
- mniejsza gęstość kości,
- zmniejszenie uwodnienia organizmu.
Przyczynami są również przeciążenia organizmu, mało aktywny tryb życia, nadwaga i otyłość, nieodpowiednia dieta, częste złamania i kontuzje oraz niektóre choroby.
Jakie objawy daje osteofitoza?
Najczęstszym objawem osteofitozy jest silny ból i ograniczenie zakresu ruchu, co skutkuje pojawieniem się sztywności, ograniczeniem aktywności fizycznej i pogorszeniem jakości życia.
W zależności od lokalizacji zmian, pacjenci mogą wykazywać inne objawy, ponieważ umiejscowienie wpływa na to, jakie tkanki zostają uciśnięte:
- Osteofity w odcinku szyjnym mogą powodować ograniczenie ruchomości głowy, zawroty głowy, bóle głowy, bóle promieniujące do barku i ramienia, mroczki przed oczami, szumy uszne, stany przedomdleniowe oraz drętwienie dłoni.
- Osteofitoza w odcinku lędźwiowym może powodować ucisk korzeni nerwowych i tym samym objawy rwy kulszowej (ból promieniujący do pośladka, uda, łydki oraz ograniczenie ruchu). Może również pojawić się uczucie sztywności odcinka lędźwiowego, ograniczenie ruchomości dolnego odcinka kręgosłupa i miednicy oraz ból uciskający po dłuższym leżeniu.
Rehabilitacja w osteofitozie
Potwierdzenie obecności osteofitozy wymaga wykonania badań obrazowych: zdjęcia RTG, tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Na podstawie badań obrazowych ocenia się dokładne umiejscowienie, kształt i rozmiar osteofitów, co pomaga dobrać odpowiednie formy leczenia.
Wszystkie działania rehabilitacyjne mają na celu zmniejszenie dolegliwości bólowych, poprawę ruchomości i spowolnienie postępu choroby zwyrodnieniowej. Przede wszystkim ważna jest edukacja pacjenta. Najlepiej zacząć od kontroli masy ciała (co wpłynie na mniejsze obciążenie stawów), rzucenia palenia, przejścia na zdrową dietę, wprowadzenia aktywnego trybu życia i unikania długotrwałego siedzenia (zwłaszcza przy osteofitach w odcinku lędźwiowym).
Osteofitoza wymaga złożonego działania. Należy wprowadzić ćwiczenia:
- rozciągające,
- wzmacniające mięśnie posturalne,
- stabilizacyjne,
- ćwiczenia w odciążeniu np. basen.
Spośród zabiegów fizykalnych najczęściej stosuje się falę uderzeniową. Precyzyjne działanie powoduje poprawę elastyczności, zmniejszenie napięcia, redukcję dolegliwości bólowych oraz poprawia ukrwienie.
Dla części pacjentów zabieg falą uderzeniową będzie jednak bolesny i jako alternatywę wybierają ultradźwięki. Zabieg ten daje również dobre efekty, jednak w dłuższej perspektywie czasu. Można uzyskać efekt przeciwbólowy, przeciwzapalny oraz wspomóc procesy regeneracji.
W przypadku osteofitów stosuje się również:
- laseroterapię (zmniejszenie bólu, przyspieszenie gojenia tkanek miękkich) laserem wysokoenergetycznym lub laserem biostymulacyjnym,
- magnetoterapię (łagodzenie bólu i stanów zapalnych, wspomaganie gojenia tkanek).
-
56500.00 złAparat do terapii elektromagnetyczną falą uderzeniową PULSWAVE PLUS -
9150.00 złAparat do UD Enraf-Nonius Sonopuls 490 z głowicą 0,8 cm2 - 1498902 -
39500.00 złLaser wysokoenergetyczny iLUX SMART 10 W, 810nm + 980nm
W niektórych przypadkach stosuje się leczenie chirurgiczne. Jest ono potrzebne, gdy osteofit uniemożliwia lub znacznie utrudnia poruszanie lub naciska na struktury nerwowe, wywołując szereg objawów neurologicznych. Operacje wykonuje się również w momencie, gdy farmakologia i fizjoterapia nie dają zadowalających efektów.
