Niewydolność limfatyczna – przyczyny, objawy i leczenie

Niewydolność limfatyczna – przyczyny, objawy i leczenie

Porady eksperta

Niesprawnie działający układ limfatyczny może mieć poważne konsekwencje dla organizmu. Układ ten ma za zadanie chronić nas przed infekcjami i zapewniać równowagę płynów ustrojowych. Jakie objawy świadczą o niewydolności limfatycznej i jak można je leczyć? Odpowiadamy w artykule.

Spis treści

Co to jest niewydolność limfatyczna?

Niewydolność limfatyczna pojawia się wtedy, gdy układ limfatyczny jest częściowo lub całkowicie niezdolny do skutecznego funkcjonowania.

Układ ten odpowiada za transport limfy, czyli płynu zawierającego m.in. białka i komórki układu odpornościowego, usuwa też nadmiar płynów z przestrzeni międzykomórkowej. W przypadku niesprawnie działającego układu limfatycznego może dojść do powstawania wielu schorzeń.

Niewydolność limfatyczna – przyczyny

Niewydolność limfatyczną można podzielić ze względu na przyczynę na:

  • niewydolność pierwotną czyli wrodzoną, związaną z niewłaściwą budową układu limfatycznego lub wrodzonych problemów,
  • niewydolność wtórną, wynikającą z czynnika uszkadzającego jak np. uraz, choroba, stan zapalny,
  • niewydolność mechaniczną, w przypadku której uszkodzenie naczyń powoduje ograniczenie lub zatrzymanie odprowadzania limfy z danego obszaru,
  • niewydolność dynamiczną, gdy nie ma czynnika uszkadzającego, ale ilość chłonki jest za duża w porównaniu do możliwości transportowych układu limfatycznego.

Niewydolność limfatyczna – przyczyny, objawy i leczenie

Objawy niewydolności naczyń limfatycznych

Niewydolność limfatyczna może mieć różny przebieg i stopnie zaawansowania. W związku z tym obraz kliniczny tej choroby również może być zróżnicowany.

W niektórych przypadkach może dojść do kompensacji zaburzeń pracy układu limfatycznego. Organizm stymuluje zdrowe naczynia limfatyczne do zwiększonej pracy lub  wytwarza nowe połączenia między naczyniami limfatycznymi. W ten sposób objawy niewydolności mogą nie pojawić się wcale, pojawić się z mniejszą intensywnością lub w późniejszym czasie.

Najczęstszym objawem niewydolności jest obrzęk limfatyczny, czyli zwiększona ilość chłonki nagromadzona w danej części ciała. Nieleczone obrzęki mogą pogłębiać swój stan i powodować poważniejsze dolegliwości.

Wyróżnia się następujące stopnie obrzęków limfatycznych:

  • STOPIEŃ 0: etap bezobjawowy. Dzięki kompensacji organizmu, obrzęk nie jest widoczny. Mogą wystąpić w tym przypadku: uczucie ciężkich nóg, pękanie i suchość skóry.
  • STOPIEŃ 1: obrzęk łagodny i spontanicznie odwracalny. Obrzęk ten jest miękki i ustępuje często po odpoczynku z uniesionymi kończynami. Po uciśnięciu skóry zostaje wgłębienie, które po chwili znika.
  • STOPIEŃ 2: obrzęk średni i nieustępujący samoistnie. W związku z włóknieniem tkanek obrzęk robi się twardszy i trudniej go usunąć. Domowe sposoby tutaj nie zadziałają i potrzebna jest profesjonalna pomoc.
  • STOPIEŃ 3: słoniowacizna. Obrzęk w tym przypadku jest bardzo duży, twardy. Skóra rogowacieje, łuszczy się i może pękać.

Leczenie niewydolności limfatycznej

Stosowane leczenie zależne jest przede wszystkim od przyczyny, etapu choroby i aktualnego obrazu klinicznego.

Niewydolność żylna w większości przypadków będzie nieuleczalna, jednak warto działać na objawy, aby opóźnić rozwój choroby, złagodzić jej przebieg i poprawić jakość życia.

Presoterapia w niewydolności limfatycznej

Najczęściej postępowanie polega na zastosowaniu:

  • manualnego drenażu limfatycznego, czyli specjalnego rodzaju masażu przeprowadzanego przez fizjoterapeutę lub masażystę,
  • mechanicznego drenażu limfatycznego, tzw. presoterapii, czyli drenażu z użyciem aparatu i specjalnych pompowanych mankietów, który można wykonywać w gabinecie specjalisty lub w warunkach domowych,
  • kompresjoterapii, czyli specjalnej odzieży uciskowej,
  • kinezyterapii, czyli ćwiczeń ruchowych o umiarkowanej intensywności i angażujących odpowiednie grupy mięśniowe,
  • właściwej diety.

Niezależnie od stopnia obrzęku, niewydolność limfatyczna wiąże się z obciążeniem organizmu, które może postępować. Nawet w przypadku stopnia 0 zaleca się zasięgnięcia opinii specjalisty i wdrożenia elementów Kompleksowej Terapii Przeciwobrzękowej (KTP). Odpowiednie postępowanie profilaktyczne i lecznicze, mimo iż nie wyleczy choroby, umożliwia znaczne jej spowolnienie, złagodzenie objawów i poprawę jakości życia.

Angelika Sosulska-Zielezińska
Autor: Angelika Sosulska-Zielezińska

Fizjoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Jej głównym zainteresowaniem jest fizjoterapia pediatryczna, w szczególności praca z niemowlętami. Zajmuje się pracą dydaktyczną i edukacją na żywo i w internecie.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora

Ciekawi nas Twoja opinia, zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *