Naderwanie mięśnia – rozpoznanie i postępowanie fizykalne
Naderwany mięsień to jedna z najczęstszych kontuzji sportowych, zwłaszcza w obszarze uda oraz łydki, czasem przedramienia, pośladków czy brzucha. Jakie są przyczyny i objawy naderwania mięśnia? Jak wygląda w takich przypadkach leczenie oraz rehabilitacja? Na te pytania odpowiadamy w artykule.
Spis treści
Naciągnięcie, naderwanie czy zerwanie mięśnia?
Mięsień zbudowany jest z drobnych włókien (mikrofibryli), które łączą się w większe grupy, tworząc zasadniczą strukturę tej tkanki. Dlatego jego uszkodzenie określa się zwykle w szacowanym procencie zerwanych włókien, które kwalifikuje uraz jako:
- naciągnięcie mięśnia – kiedy zerwanych jest nie więcej niż 5% włókien – szybko się goi, nie utrudnia za bardzo codziennego funkcjonowania, a ból jest niewielki;
- naderwanie mięśnia – gdy zerwanych jest więcej niż 5% włókien – ból jest wyraźnie odczuwalny, pojawiają się obrzęk, krwiak i utrudniony ruch o mniejszym zakresie;
- zerwanie mięśnia – kiedy zerwane są wszystkie lub niemal wszystkie włókna mięśnia – ból jest bardzo silny, pojawiają się krwiak, obrzęk oraz niekontrolowane skurcze mięśnia, a poruszanie nim jest niemożliwe.
Najczęściej zdarzają się naderwania mięśnia dwugłowego uda i mięśnia brzuchatego łydki, ale takie uszkodzenia pojawiają się też w obszarze przedramion, barków, brzucha oraz pośladków.
Przyczyny naderwania mięśnia
Naderwanie mięśnia jest kontuzją typowo sportową. Najczęstsze przyczyny to:
- brak rozgrzewki przed treningiem,
- przetrenowanie, przeciążanie mięśnia, zwłaszcza osłabionego,
- ponawiane przeciążenia i zbyt krótki czas regeneracji (tzw. mechanizm pośredni – powstałe mikrourazy nie nadążają się goić, nawarstwiają się, powodując pogłębianie kontuzji),
- zbyt duże rozciągnięcie mięśnia,
- gwałtowny ruch (np. nagła zmiana kierunku lub zerwanie się do biegu),
- uderzenie w napięty mięsień (zdarza się np. w piłce nożnej).
Poza tym warto wiedzieć, że są czynniki, które mogą sprzyjać naderwaniu mięśnia. Są to między innymi zaburzona równowaga mięśniowa, czyli znaczna różnica w sile między antagonistycznymi mięśniami, zaburzone wzorce ruchowe, błędna technika ćwiczeń, wady postawy lub wcześniejsze kontuzje.
Objawy naderwania mięśnia
Objawy naderwania mięśnia są dość charakterystyczne. Skrótowo opisaliśmy je już wyżej: to silny ból, obrzęk i krwiak. W miejscu urazu pojawia się wgłębienie, cały obszar jest bardzo wrażliwy na dotyk.
Przy większym naderowaniu mogą pojawiać się też niekontrolowane skurcze uszkodzonego mięśnia. Ruch jest trudniejszy, ograniczony i bolesny, naderwany mięsień ma mniejszą siłę.
Leczenie naderwanego mięśnia
Kiedy przydarza się kontuzja i podejrzewamy, że to naderwanie mięśnia, to warto jak najszybciej ograniczyć ruch kończyny, schłodzić uszkodzony obszar, by zmniejszyć powstawanie krwiaka i obrzęku i wybrać się do specjalisty. Zimne okłady dobrze jest stosować regularnie nawet przez kilka dni.
Gdy lekarz zdiagnozuje naderwanie mięśnia, na początku konieczny jest odpoczynek i leki przeciwzapalne oraz przeciwbólowe, by wyleczyć stan zapalny i w podstawowym zakresie zregenerować tkanki.
Dopiero po około tygodniu (minimum 5 dniach, ale dokładny czas wyznaczy lekarz) należy pod okiem fizjoterapeuty wdrożyć delikatne ćwiczenia rozciągające, do których z czasem dodaje się także ćwiczenia usprawniające i wzmacniające. Ważnym aspektem terapii jest też poprawienie krążenia oraz rozluźnianie naderwanego mięśnia.
Ile przerwy w treningach będzie wymagać leczenie? To kwestia bardzo indywidualna, zależna między innymi od lokalizacji i rozmiaru urazu, a naderwanie obejmuje bardzo szeroki zakres uszkodzeń. Może to być od kilku tygodni do nawet pół roku.
Fizykoterapia a naderwany mięsień
W pierwszych dniach kontuzji, kiedy nie można ćwiczyć, z pomocą przychodzi fizjoterapia. Laseroterapia, magnetoterapia, ultradźwięki, krioterapia czy fonoforeza to tylko część metod, które pomogą zwalczyć stan zapalny i ból, zmniejszyć napięcie mięśni oraz pobudzić tkanki do regeneracji. Przykład zastosowania laseroterapii przy tego typu kontuzji możesz zobaczyć w naszym artykule Laser wysokoenergetyczny w leczeniu naderwania mięśnia.
-
48000.00 złLaser wysokoenergetyczny iLUX PLUS 10 W, 810nm + 980nm -
52000.00 złLaser wysokoenergetyczny iLUX PLUS 15 W, 810nm + 980nm -
66000.00 złLaser wysokoenergetyczny iLUX PLUS 20 W, 810nm + 980nm
W późniejszym okresie dużo większą rolę odgrywać będą wspomniane już ćwiczenia, które można dodatkowo wesprzeć masażami, terapią powięziową, rolowaniem, a także kinesiotapingiem.
Warto też wiedzieć, że po naderwaniach mięśni mogą pojawiać się zbliznowacenia, które są mniej elastyczne niż pozostała część tkanki. Należy więc tym bardziej dbać o odpowiednią rozgrzewkę przed obciążaniem danego obszaru. Poza tym można poprawić elastyczność blizn z pomocą zabiegów, takich jak fala uderzeniowa (powodująca mikromasaż tkanek) lub przezskórna elektroliza EPTE.
