Mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy – najczęstsze dolegliwości i dysfunkcje (ból, stany zapalne, przykurcz)

Ze względu na coraz powszechniejszą pracę biurową wiele osób ma problemy z mięśniem mostkowo-obojczykowo-sutkowym. Łatwo go rozpoznać – uwidacznia się, gdy obracamy głowę w bok. Dlaczego szkodzi mu m.in. siedzący tryb życia? Jakie są najczęstsze schorzenia mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego? Ból w tym miejscu może oznaczać kilka dolegliwości. Postanowiliśmy wyjaśnić, jak je rozróżnić i leczyć.

Mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy

Mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy jest powierzchownym mięśniem szyi, biegnącym zza ucha do obojczyka i mostka. Łatwo go rozpoznać, bo wyraźnie zarysowuje się, kiedy obracamy głowę w bok. Służy właśnie temu obrotowi, a także pochylaniu głowy na bok, zginaniu kręgosłupa szyjnego (w bok i do tyłu) oraz unoszeniu twarzy ku górze. Może również wspomagać oddychanie, unosząc mostek.

Jeśli skręt głowy jest dla nas bolesny, to z dużym prawdopodobieństwem przyczyna leży właśnie w mięśniu mostkowo-obojczykowo-sutkowym.

Ból mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego

Co oznacza ból mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego? Zwykle po prostu przeciążenie mięśnia. Mogliśmy je spowodować zbyt długim trzymaniem jednej pozycji (np. w czasie pracy przy źle ustawionym komputerze) lub jej gwałtowną zmianą (co najczęściej zdarza się podczas wypadków, np. kiedy samochód wjeżdża w bok naszego pojazdu). Lekkie naciągnięcie lub naderwanie mięśnia powinno się szybko zagoić.

Kiedy po kilku dniach wciąż doskwiera nam mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy, ból może być spowodowany:

• zapaleniem mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego,
• przykurczem mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego,
• kręczem szyi.

Wtedy należy koniecznie zgłosić się do specjalisty, który zdiagnozuje naszą kontuzję.

Przykurcz mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego

Ten uraz polega na skróceniu się mięśnia, co uniemożliwia mu powrót do naturalnej długości i pozycji. To natomiast skutkuje niewłaściwym ustawieniem całego ciała. Przykurcz mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego dotyka osób, które wiele godzin spędzają z głową pochyloną w dół lub wychyloną do przodu, np. korzystających bardzo dużo z telefonu komórkowego, pracujących przy komputerze, kierowców czy niektórych pracowników fabryk.

Objawia się m.in.:

• bólem lub uczuciem ciężkości głowy,
• szumem w uszach,
• bólem kręgosłupa szyjnego, lędźwiowego, ramion i karku,
• wysuniętą do przodu głową lub tzw. wdowim garbem,
• dyskopatią,
• problemami ze skrętem głowy.

Zapalenie mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego

Stan zapalny tego mięśnia (w tym również zapalenie przyczepów mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego) zwykle spowodowany jest urazem – naderwaniem lub stłuczeniem tkanki. Jego główne objawy to:

• znaczny ból mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego,
• ograniczony zakres ruchów głowy, zwłaszcza skrętów w bok,
• obrzęk w miejscu urazu.

Nasilają się one wraz z rozwijaniem się ostrego zapalenia mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, słabną natomiast, kiedy stan zapalny przechodzi w formę przewlekłą. Nieleczona choroba może prowadzić do poważniejszych schorzeń, w tym zwłóknienia mięśni lub kręczu szyi.

Kręcz szyi

To schorzenie oznacza przymusowe ustawienie głowy w pozycji bocznego skrętu, często z lekkim uniesieniem twarzy. Kręcz szyi może mieć postać wrodzoną lub nabytą, ale tu skupimy się na drugiej z nich. Wśród przyczyn tej choroby są m.in. urazy szyi, zmiany zapalne (w tym zapalenie mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego), niedowład mięśni szyi, kompensacja wady wzroku lub słuchu, nieprawidłowe nawyki. Specyficzną formą nabytą jest kręcz szyi spastyczny, którego źródła są nieznane (czasem może być elementem dystonii, choroby Wilsona lub Minora).

Poza charakterystycznym ustawieniem głowy kręcz szyi może objawiać się:

• ograniczonym zakresem ruchu głową,
• bólem głowy,
• bólem i sztywnością szyi,
• obrzękiem.

Leczenie mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego

W tej specyficznej lokalizacji fizjoterapia ma ograniczone możliwości działania. Terapia najczęściej koncentruje się na rozluźnieniu oraz rozciągnięciu mięśnia przez masaże i ćwiczenia. Opracowuje się też punkty spustowe szyi, które w większości znajdują się właśnie w mięśniu mostkowo-obojczykowo-sutkowym. Tu zaleca się jednak ostrożność ze względu na sąsiedztwo tchawicy, dużych naczyń krwionośnych i nerwów. Czasem dodatkowo stosuje się kinesiotaping (zobacz: Kinesiotaping – jak działa i jakie techniki są stosowane?), jonoforezę, laseroterapię lub suche igłowanie (zobacz: Suche igłowanie kontra przezskórna elektroliza EPTE – podobieństwa, różnice i kursy).

Bardzo istotne dla skuteczności leczenia jest znalezienie i wyeliminowanie przyczyny problemu. Skorygowanie niewłaściwej postawy czy regularne stosowanie technik relaksacyjnych, kiedy do problemu przyczynia się stres, ma kluczowe znaczenie, by uraz nie nawracał. Warto też regularnie wykonywać ćwiczenia rozciągające mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy, by zapobiec urazowi.