Terapia powięziowa i koncepcja taśm mięśniowo-powięziowych
Jednym z dowodów na nieustanny rozwój fizjoterapii jest terapia mięśniowo-powięziowa, stworzona na początku XXI wieku oraz zdobywająca coraz szersze grono zwolenników i, co ważniejsze, naukowych dowodów potwierdzających jej skuteczność. Co to jest terapia powięziowa? Na czym polega? Czym są taśmy mięśniowo-powięziowe? O tym wszystkim piszemy w artykule.
Spis treści
Wyjaśnienie terminów
By dobrze wyjaśnić, czym jest terapia mięśniowo-powięziowa (potocznie określana też jako terapia powięziowa), musimy najpierw przypomnieć krótko, czego ona dokładnie dotyczy.
Powięź, najprościej mówiąc, to błona otaczająca całe ciało, a także poszczególne grupy mięśni, pełniąca funkcję swego rodzaju ciasnego pokrowca, do którego “zapakowane” są tkanki. Dzięki niej nasze ciało to zbita całość. Więcej na temat samej powięzi można dowiedzieć się z naszego artykułu pt. Powięź – co to jest, jakie pełni funkcje? Zaburzenia powięzi i terapie.
Powięź a taśmy mięśniowo-powięziowe
Zagłębiając się w szczegóły, musimy jednak pamiętać, że powięź nie jest jednolita, ma warstwy i tworzy sieć połączeń dla innych tkanek – jej praca w jednym miejscu przekłada się więc na inne obszary, czasem zaskakująco odległe.
Oczywiście ciało tworzy jedną złożoną całość, więc w pewien sposób wszystko jest od siebie zależne, jednak zaobserwowano, że miejscami powięź jest grubsza i mniej elastyczna. W ten sposób wytyczono pewne wzorce połączeń mięśni, które silniej niż inne oddziałują na siebie nawzajem. Te wzorce – zwykle prowadzące przez całe ciało – nazwano taśmami mięśniowo-powięziowymi i to na tej koncepcji opiera się terapia mięśniowo-powięziowa (KMI).
Taśmy mięśniowo-powięziowe
Pisząc o taśmach mięśniowo-powięziowych trzeba wspomnieć Thomasa Myersa, autora koncepcji, a jednocześnie ucznia Idy Rolf, która stworzyła metodę integracji strukturalnej (tzw. rolfing).
Rolf zauważyła, że nieergonomiczne ułożenie ciała powoduje napięcia mięśni, konieczne do utrzymania ciała w wybranej pozycji. Sytuacja ta nie występuje przy poprawnej postawie ciała.
Praca Rolf skupiała się na tym, że wszelkie naprężenia mogą rozkładać się na sąsiadujące mięśnie, dzięki czemu organizm unika przeciążeń i optymalizuje wydatki energetyczne. Jeśli jednak owo naprężenie nie jest chwilowe, a wynika z problemu, na przykład przykurczu, to może ono powodować również dysfunkcje szeregu kolejnych struktur.
Z tej idei narodziło się kilka kolejnych, w tym właśnie koncepcja taśm anatomicznych Myersa, opisana w książce „Anatomy Trains” („Taśmy anatomiczne”) z 2001 r. Dostrzegł on w zależnościach podkreślanych przez Rolf pewne wzorce, powodowane właśnie przez sztywniejsze fragmenty powięzi, które później nazwał taśmami.
Główne taśmy mięśniowo-powięziowe
Thomas Myers wyznaczył najważniejsze taśmy anatomiczne:
- taśma powierzchowna tylna (biegnie tyłem ciała, od palców stóp po czoło),
- taśma powierzchowna przednia (analogicznie do tylnej, obejmuje niemal cały przód ciała),
- taśma boczna (biegnie od stopy zewnętrzną stroną nogi przez bok tułowia aż do okolicy ucha),
- taśma spiralna (zaczyna się przy tylnej części czaszki, krzyżuje wokół żeber i od boku biodra schodzi do stopy, przechodzi pod nią, po czym tylno-boczną częścią nogi i wzdłuż kręgosłupa wraca niemal w to samo miejsce),
- taśmy kończyny górnej (powierzchowne przednia i tylna oraz głębokie przednia i tylna)
- taśmy funkcjonalne (przednia i tylna, znajdują się głównie w obrębie tułowia, ramion i ud),
- taśma głęboka przednia (najbardziej „trójwymiarowa”, najtrudniejsza do opisania liniowo, biegnąca przez całe ciało).
Nie traktuje się jednak tej listy jako pełnej i skończonej. Teoria taśm mięśniowo-powięziowych porządkuje i analizuje wiedzę na temat działania ciała w ruchu, ale nie próbuje jej ograniczać do konkretnych, zamkniętych ram. W związku z tym jest ona podstawą do pracy nad zaburzeniami (napięciem, błędnym ułożeniem czy wzorcem), którą zajmuje się terapia powięziowa, ale stanowi też punkt wyjścia do dalszego badania tematu.
Terapia powięziowa – co to jest?
Ida Rolf zaprojektowała proces pracy, który ma służyć znalezieniu źródła, a nie tylko pozbyciu się objawu. Terapia kolejno poprawia poszczególne obszary ciała, by ostatecznie łatwiej wyeliminować problem – to tak zwana metoda integracji strukturalnej.
Terapia mięśniowo-powięziowa to inaczej metoda integracji strukturalnej KMI, czyli rozwinięty i nieco zmodyfikowany przez Myersa pomysł Rolf. Sięgnął on po wiele dodatkowych źródeł inspiracji, by wykorzystać jak najwięcej skutecznych technik pracy z powięzią.
Na czym polega terapia powięziowa?
Jak wygląda to w praktyce? Najpierw fizjoterapeuta ogląda pacjenta w bieliźnie z różnych stron – sprawdza jego postawę i szuka wszelkich nieprawidłowości: asymetrii w linii bioder i barków, skrzywień kręgosłupa i tym podobnych. Po rozpoznaniu taśm, które są napięte, ustala odpowiednią kolejność i najlepsze metody pracy oraz opracowuje indywidualny proces rehabilitacji.
-
48000.00 złLaser wysokoenergetyczny iLUX PLUS 10 W, 810nm + 980nm -
52000.00 złLaser wysokoenergetyczny iLUX PLUS 15 W, 810nm + 980nm -
64000.00 złAparat do terapii TECAR - DOCTOR TECAR PLUS + stolik z kółkami
W terapii mięśniowo-powięziowej korzystać można z wielu różnych technik, w tym również z nowoczesnych zabiegów fizykoterapeutycznych. Terapia może obejmować nie tylko wiele metod manualnych, takich jak kompresja ischemiczna czy terapia punktów spustowych, ale też na przykład trening powięziowy, stretching powięziowy, automasaż, rolowanie, rozluźnianie pozycyjne.
Fizjoterapeuta może też sięgnąć po suche igłowanie, taping, zabiegi laserem wysokoenergetycznym lub terapię TECAR. Więcej o dwóch ostatnich metodach można dowiedzieć się z naszego tekstu Ból mięśniowo-powięziowy – przyczyny, objawy i nowoczesne metody leczenia.
