Ból mięśniowo-powięziowy – przyczyny, objawy i nowoczesne metody leczenia

Stres, brak ruchu, praca przy komputerze i do tego jeszcze bóle głowy? Może się okazać, że to pierwsze trzy czynniki powodują ostatni problem. Urazy układu mięśniowo-powięziowego mogą tworzyć punkty spustowe. Ich nagromadzenie określa się zespołem mięśniowo-powięziowym, a ten miewa bardzo różne, nieoczywiste objawy. Jakie? Wyjaśniamy poniżej.

Układ mięśniowo-powięziowy – co to jest?

Powięzi to błony tkanki włóknistej osłaniające mięśnie oraz utrzymujące poszczególne elementy ciała tak, by tworzyły spójną, zbitą całość. Należą do nich wszystkie włókna kolagenowe, w tym między innymi torebki stawowe, ścięgna, rozcięgna i więzadła.

Jako że fizjoterapeuci nie są w stanie zajmować się mięśniami, pomijając powięzi, w swojej pracy stosują termin, który bardziej odpowiada zakresowi ich działań – stąd zamiast o układzie mięśniowym częściej słyszymy o układzie mięśniowo-powięziowym. Natomiast przewlekłe zaburzenia jego działania, w tym długotrwałe problemy związane z punktami spustowymi, określa się jako zespół mięśniowo-powięziowy.

Kilka słów o punktach spustowych

To miejsca szczególnie wrażliwe przede wszystkim na ucisk, ale też rozciąganie i kurczenie, najczęściej powstające w okolicy brzuśca mięśniowego lub powięzi.  Niektóre ich rodzaje mogą też powodować ból promieniujący. Wyróżnia się trzy rodzaje tego typu zmian:

• punkty spustowe aktywne – ból jest nagły i niespodziewany, promieniujący; wywołuje mrowienie, drętwienie, swędzenie, pieczenie lub podobne odczucia; czasem może powodować też ból rzutowany w innych, niekiedy odległych obszarach ciała;
• punkty spustowe utajone – ograniczają ruchomość i osłabiają siłę mięśni, mogą wręcz wpływać na postawę ciała, ale nie są odczuwalne pod postacią bólu;
• punkty spustowe embrionalne – podobnie jak w punktach aktywnych występuje silny ból, ale nie promieniuje on ani nie rzutuje na inne obszary.

Więcej o punktach spustowych dowiesz się z naszego artykułu Rodzaje punktów spustowych i ich diagnostyka.

Ból mięśniowo-powięziowy – przyczyny

Na razie specjalistom nie udało się jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie o bezpośrednie przyczyny zespołu mięśniowo-powięziowego. Na pewno sprzyjają mu:

• wrodzone wady układu kostnego,
• nabyte wady postawy,
• stres,
• przemęczenie,
• brak aktywności fizycznej lub nadmierne przeciążenia mięśni.

Może to  być efekt powikłań po kontuzji lub stanie zapalnym, ale do czynników, które mogą mieć wpływ na pojawienie się bólu mięśniowo-powięziowego, należą również siedzący tryb życia, otyłość, niedobory żywieniowe, a nawet zaburzenia hormonalne, picie alkoholu lub palenie papierosów.

Jak rozpoznać ból mięśniowo-powięziowy?

Objawy zespołu mięśniowo-powięziowego mogą być nietypowe, dlatego czasem postawienie właściwej diagnozy wymaga nieco czasu, zwłaszcza że badania obrazowe i laboratoryjne nic w tym przypadku nie wykażą. Najskuteczniejsze jest badanie palpacyjne. Zacznijmy jednak od tego, jak rozpoznać ból mięśniowo-powięziowy. Typowe objawy, na które zwróci uwagę specjalista, to:

• punkty spustowe i ich wrażliwość na opukiwanie czy stymulację,
• ból rzutowany po stymulacji punktu spustowego,
• wzmożone napięcie mięśni,
• osłabienie mięśni,
• bolesne kurczenie oraz rozciąganie mięśni.

Oprócz bólu mięśniowo-powięziowego mogą pojawić się dodatkowe objawy, jak na przykład:

• bóle głowy,
• skurcze naczyń,
• zmiany rytmu serca,
• zaburzenia układu pokarmowego (zgagi, niestrawności, zaburzenia procesu trawienia),
• zmiany skórne,
• łzawienie, zaczerwienienie spojówek,
• gęsia skórka.

Zespół mięśniowo-powięziowy – leczenie

Kiedy specjalista zidentyfikuje nasze dolegliwości, bardzo istotne jest rozpoznanie czynników, które spowodowały ból mięśniowo-powięziowy, oraz ich wyeliminowanie – jest to niezbędne, żeby efekty terapii były trwałe.

W leczeniu zespołu mięśniowo-powięziowego najlepsze rezultaty daje zwykle połączenie kilku metod: ćwiczeń, farmakoterapii i fizjoterapii. Konkretne ćwiczenia, które pomogą zwalczyć problem, pokaże pacjentowi specjalista podczas konsultacji.

Fizjoterapia może natomiast obejmować:

• techniki manualne (np. kompresję ischemiczną, pozycyjne rozluźnianie),
• suche igłowanie, czyli wkłuwanie cienkiej igły w punkt spustowy,
• laseroterapię,
• terapię Tecar.

Laser wysokoenergetyczny pozwala dotrzeć energii głęboko do tkanki mięśniowej, dzięki czemu działa na nią skuteczniej. Pomaga łagodzić ból i rozluźnić mięśnie oraz wspiera regenerację. W ten sposób przynosi pacjentowi ulgę niemal natychmiast. Laser iLUX ma nawet zaprogramowany tryb, służący do opracowania punktów spustowych, co znacznie ułatwia terapeucie skuteczną pracę z zespołem mięśniowo-powięziowym. Więcej informacji przedstawiamy w filmie:

Zachęcamy też do zapoznania się z artykułem: Punkty spustowe – leczenie z uwzględnieniem lasera wysokoenergetycznego iLUX.

• 
  48000.00 zł
  Laser wysokoenergetyczny iLUX PLUS 10 W, 810nm + 980nm
  Zobacz w sklepie
• 
  52000.00 zł
  Laser wysokoenergetyczny iLUX PLUS 15 W, 810nm + 980nm
  Zobacz w sklepie
• 
  66000.00 zł
  Laser wysokoenergetyczny iLUX PLUS 20 W, 810nm + 980nm
  Zobacz w sklepie

Drugim rodzajem zabiegów, które przyspieszają leczenie, jest terapia aparatami Doctor Tecar. Fale radiowe o wysokiej częstotliwości dostarczają w krótkim czasie duże dawki energii w miejsce zidentyfikowane jako źródło bólu mięśniowo-powięziowego, dzięki czemu organizm szybciej się regeneruje, a bolesność zmniejsza.

• 
  39000.00 zł
  Aparat do terapii TECAR - DOCTOR TECAR SMART
  Zobacz w sklepie
• 
  64000.00 zł
  Aparat do terapii TECAR - DOCTOR TECAR PLUS + stolik z kółkami
  Zobacz w sklepie
• 
  69000.00 zł
  Aparat do terapii TECAR - DOCTOR TECAR PLUS AVx + stolik z kółkami
  Zobacz w sklepie

Kuracja najczęściej łączy tryby pojemnościowy i rezystancyjny, w którym opracowuje się punkty spustowe – przykładowy zabieg można zobaczyć na naszym kanale YouTube:

Uwaga! Aparaty prezentowane w filmikach pochodzą z wcześniejszych serii Mectronic Medicale. W 2021 roku producent poszerzył ofertę, a także zmienił design oraz parametry aparatów, ale urządzenia umożliwiają osiągnięcie tych samych efektów terapeutycznych. W przypadku wątpliwości, prosimy o kontakt z naszymi doradcami.

Jak uniknąć  bólu mięśniowo-powięziowego?

Jeśli masz pracę biurową, pamiętaj o codziennej, nawet niewielkiej dawce ruchu. W internecie znajdziesz proste treningi rozluźniające szyję i plecy – warto z nich korzystać. Jeżeli regularnie ćwiczysz, pracuj nad różnymi partiami ciała i dbaj o różnorodność treningów.