Złamanie kości śródstopia – leczenie i zabiegi rehabilitacyjne: fizykoterapia, kinezyterapia, kinesiotaping

Złamanie kości śródstopia

Porady eksperta

Stopa to skomplikowana struktura, która pełni wiele ważnych funkcji – nie tylko utrzymuje całe nasze ciało, ale też w dużej mierze odpowiada za jego lokomocję. Dlatego złamanie kości śródstopia jest bardzo uciążliwe. Jak wygląda i ile trwa leczenie oraz rehabilitacja złamania kości śródstopia? W artykule wyjaśniamy, jakie metody rehabilitacji są stosowane i od czego zależy czas trwania leczenia.

Anatomia stopy

Stopa dzieli się na przodostopie, czyli palce u stóp, śródstopie, zbudowane z pięciu długich kości, oraz tyłostopie, czyli okolice pięty, łączące stopę z podudziem.

Kości śródstopia to najdłuższe kości w tej części ciała. Jest ich pięć, ułożone są wzdłuż stopy, obok siebie. Nazwane zostały jedynie zbiorczo – bardziej precyzyjnie określa się je numerami, licząc od wewnętrznej strony, tzn. paluch przyłączony jest do I, a mały palec do V kości śródstopia (spotyka się zarówno zapis arabski 1–5, jak i rzymski I–V).

Właśnie te dwie kości, pierwsza i ostatnia, przyjmują największe obciążenia. Ich głowy oraz guz piętowy to trzy podstawowe punkty podparcia. Dlatego V kość śródstopia najczęściej ulega urazom jako równie narażona, ale cieńsza i przez to mniej wytrzymała od I.

Złamanie kości śródstopia

Złamanie kości śródstopia

Wśród urazów tego obszaru jednym z najczęstszych jest złamanie kości śródstopia – a dokładniej mówiąc, złamanie V (piątej) kości śródstopia. Może być ono spowodowane wieloma czynnikami, pojawić się w różnych miejscach, a w związku z tym wymagać innych rodzajów leczenia.

Wyróżniono kilka rodzajów tych złamań, jednak objawy jednak w każdym przypadku pozostają bardzo podobne – mogą być ewentualnie mniej lub bardziej nasilone albo nagłe, w zależności od rozmiaru i przyczyny uszkodzenia. Są to:

  • ból kości śródstopia, zwykle silny, dodatkowo nasilający się podczas ruchu lub obciążenia nogi,
  • znaczny obrzęk,
  • zaczerwienienie, zasinienie lub krwiak w okolicy urazu.

Rodzaje złamań i ich przyczyny

Zwykle złamanie kojarzy się z gwałtowną, dużą siłą, która uszkadza tkankę – taką kontuzję nazywa się złamaniem urazowym. Jednak to tylko jedna z możliwości.

W przypadku złamania V kości śródstopia spotyka się także na przykład złamania awulsyjne, spowodowane nagłym napięciem mięśnia. Jeśli kość w tym momencie jest słabsza niż mięsień czy ścięgno, to jej fragment może się oderwać wraz z przyczepem. Potocznie jest ono też określane złamaniem tenisisty, ponieważ stosunkowo często dochodzi do niego podczas gwałtownego zatrzymania po szybkim biegu.

Złamanie marszowe, inaczej przeciążeniowe, zmęczeniowe lub stresowe, to natomiast kontuzja wynikająca ze zbyt dużego obciążenia całej struktury. Zwykle powstaje ono stopniowo, przez dłuższy czas, na przykład podczas intensywnego okresu treningowego. Niezregenerowane mikrourazy kumulują się i osłabiają tkanki, zmęczone mięśnie gorzej amortyzują, a osłabiona kość nie wytrzymuje obciążenia, które w zwykłych warunkach niekoniecznie byłoby groźne.

Złamanie Jonesa z kolei wyróżnia jego lokalizacja. Powstaje ono bowiem blisko nasady kości, około 1,5 cm od jej końca. Powodowane jest przeciążeniem kości przez krzywe ustawienie stopy. To miejsce jest o tyle charakterystyczne, że jest słabo ukrwione. W efekcie uraz goi się dużo trudniej i leczenie zwykle wymaga interwencji chirurgicznej.

Kości śródstopia
Wizualizacja pięciu kości śródstopia w trakcie ruchów stopy

Leczenie złamania kości śródstopia

Metoda leczenia zależna jest zarówno od rodzaju, jak i konkretnego uszkodzenia. Złamanie V kości śródstopia bez przemieszczenia leczy się zachowawczo, noga wymaga jedynie unieruchomienia stawu skokowego. W tym celu coraz częściej stosuje się przy złamaniu kości śródstopia ortezę, rezygnując z zakładania opatrunku gipsowego. To najczęstsza praktyka przy złamaniu awulsyjnym.

W przypadku złamania Jonesa, ze względu na słabe ukrwienie okolicznych tkanek, leczenie zachowawcze bywa nieskuteczne i konieczna może być operacja.

Najtrudniejsza jednak jest terapia urazu zmęczeniowego – to złamanie kości śródstopia wymaga założenia opatrunku gipsowego, proces leczenia trwa dużo dłużej niż w pozostałych przypadkach i również nie ma gwarancji, że metoda zachowawcza przyniesie pożądany skutek. W takich sytuacjach sportowcom, ze względu na specyfikę ich pracy, operacje proponuje się dużo szybciej niż innym pacjentom.

Czas leczenia złamania kości śródstopia

Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie o to, ile czasu po złamaniu kości śródstopia konieczne będzie noszenie opatrunku gipsowego. Leczenie zachowawcze w przypadku złamania awulsyjnego lub Jonesa może trwać do 8 tygodni.

Natomiast złamanie zmęczeniowe, w zależności od stopnia uszkodzenia, może wymagać od 4 do nawet 20 tygodni regeneracyjnych. Oczywiście jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi rezultatów, doliczyć do tego trzeba jeszcze czas rekonwalescencji po zabiegu chirurgicznym.

Rehabilitacja w przypadku złamania kości śródstopia

Rehabilitacja po złamaniu V kości śródstopia po zdjęciu opatrunku gipsowego czy ortezy jest kluczowa, ale tak naprawdę cały proces powinno zacząć się jeszcze w okresie unieruchomienia. Można wtedy stosować zabiegi fizykalne i delikatne ćwiczenia innych części ciała. Nieraz korzysta się też z terapii manualnej i masaży.

Czemu służą takie zabiegi? Zmniejszeniu bólu, obrzęku oraz stanu zapalnego,a także stymulacji regeneracji tkanek. W tych celach stosuje się magnetoterapię, laseroterapię, krioterapię, sonoterapię, elektroterapię lub kąpiele wirowe. Takie zabiegi to też odpowiedź na częste pytania pacjentów o to, jak przyspieszyć zrost kości śródstopia.

A jakie ćwiczenia po złamaniu kości śródstopia są zalecane? Przede wszystkim wzmacniające, rozciągające i rozluźniające – właściwie dobierze je fizjoterapeuta, biorąc pod uwagę etap leczenia i możliwości pacjenta. Ćwiczenia mogą być dodatkowo wspierane kinesiotapingiem, by dłużej utrzymać ich efekty.

Początkowo po każdym tego typu urazie tkanki są osłabione, a więc bardziej narażone na kolejną kontuzję. Dlatego warto zapytać specjalistę, jak dbać o stopy, by nie ryzykować ponowienia urazu – choć zazwyczaj fizjoterapeuta już wcześniej, w trakcie rehabilitacji, uczy właściwych wzorców ruchu. Być może jednak będzie w stanie podpowiedzieć na przykład, jaki element wprowadzić do rozgrzewki lub jak różnicować treningi, by lepiej zadbać o śródstopie.

Autor: Ekspert BardoMed

Firma BardoMed Sp. z o.o. działa na polskim rynku sprzętu rehabilitacyjnego już od 13 lat. Przez ten czas zdobyliśmy duże doświadczenie na temat nowoczesnych rozwiązań do gabinetu rehabilitacji i fizykoterapii. Jesteśmy czołowym dostawcą takich aparatów jak: fala uderzeniowa, lasery wysokoenergetyczne, terapia Tecar, urządzenia do fizykoterapii: elektroterapia, ultradźwięki, laseroterapia oraz magnetoterapia. Nasz zespół składa się z fizjoterapeutów - praktyków, dlatego chętnie doradzamy naszym klientom w wyborze najlepszego sprzętu.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora

Ciekawi nas Twoja opinia, zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *