Leczenie osteoporozy a fizjoterapia – polecane zabiegi fizykalne

Leczenie osteoporozy - konsultacja lekarska

Porady eksperta

W przebiegu osteoporozy stosowane jest leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne, w tym kinezyterapia (ćwiczenia fizyczne) oraz zabiegi fizykalne. Wyjaśniamy, w jakich przypadkach są one zalecane i które zabiegi można wykonywać w warunkach domowych.

Czym jest osteoporoza?

Osteoporoza to jedna z częściej występujących chorób kości, charakteryzująca się postępującym ubytkiem masy kostnej i zmniejszeniem jakości tkanki kostnej (osłabienie struktur przestrzennych kości), co powoduje większą podatność na złamania.

Problem dotyczy głównie kobiet w okresie pomenopauzalnym i przebiega zazwyczaj bezobjawowo do momentu złamania.

Leczenie osteoporozy - konsultacja lekarska

Leczenie osteoporozy

Leczenie osteoporozy jest procesem długotrwałym i kompleksowym. Jego celem jest zapobieganie złamaniom kości poprzez poprawę struktury kostnej, zwiększenie jej masy oraz hamowanie pogłębiania się ubytków kostnych.

Wyróżnia się farmakologiczne oraz niefarmakologiczne leczenie osteoporozy. Pierwsza metoda, która stosowana jest znacznie rzadziej oraz nie u wszystkich, to podawanie leków głównie z grupy bisfosfonianów, które hamują nadmierną resorpcję kości, preparatów z wapniem oraz witaminą D, a także hormonalna terapia zastępcza (estrogeny).

W drugiej, znacznie szerszej grupie metod leczenia osteoporozy, znajdziemy fizjoterapię, a w niej również zabiegi fizykalne, zbilansowaną dietę bogatą w wapń, a  także ćwiczenia oraz treningi wskazane dla osób z osteoporozą.

Warto również zaznaczyć, że niezwykle ważna jest profilaktyka, aby zamiast leczyć, po prostu zapobiegać. I tutaj jedną z najistotniejszych kwestii jest ruch. Nie dość, że wzmacnia mięśnie oraz kości, przystosowuje je do przyjmowania większych obciążeń, to zapobiega wypadkom prowadzącym do złamań. Dbajmy zatem o naszą sprawność fizyczną. Wystarczy zwykły spacer, szybki marsz czy nordic walking.

Nordic walking

Osteoporoza a fizjoterapia

Fizjoterapia ma całkiem sporo do zaoferowania pacjentom dotkniętym osteoporozą, a także osobom chcącym jej zapobiegać.

Zacznijmy od tego, że ruch, czyli w języku fizjoterapii: kinezyterapia, będzie wiodącym aspektem w leczeniu osteoporozy. Indywidualnie dobrane, kompleksowe  ćwiczenia oraz treningi indywidualne i grupowe mają zbawienny wpływ na nasz układ ruchowy, który opiera się właśnie na kościach.

Budowanie siły mięśniowej przez ostrożne ćwiczenia oporowe w stabilnych pozycjach, poprawa ruchomości w stawach, korekta postawy ciała, wzmacnianie mięśni posturalnych i głębokich to tylko niektóre wyzwania, jakie można podjąć  pod okiem odpowiedniego fizjoterapeuty.

Zabiegi fizykalne – magnetoterapia, elektroterapia i ultradźwięki

Drugim równorzędnie istotnym sposobem jest fizykoterapia wykorzystywana w leczeniu osteoporozy. I tu możemy wymienić przede wszystkim magnetoterapię, elektroterapię oraz ultradźwięki. Do tego warto dodać delikatny masaż, masaż wirowy, balneoterapię oraz krenoterapię.

Magnetoterapia w leczeniu osteoporozy

Zacznijmy od magnetoterapii, w której wykorzystywane są impulsowe pola elektromagnetyczne o niskiej częstotliwości i wysokim natężeniu, wzbudzane przez prąd elektryczny. Dzięki swoim właściwościom, elektromagnetoterapia jest powszechnie znana jako najbardziej odpowiednia metoda leczenia schorzeń kości, zwłaszcza osteoporozy.

Impulsowe pola elektromagnetyczne pobudzają zmiany biologiczne w biomembranie, zapewniając dobrą biostymulację w celu przywrócenia prawidłowych funkcji komórkowych.

Według różnych autorów, posiadających doświadczenie w leczeniu osteoporozy, znaczna regresja choroby jest widoczna od szóstego zabiegu. Co więcej, zauważalny jest także wzrost gęstości kości (BMD). Wysokie wartości (Gauss) pola magnetycznego, wytwarzanego przez urządzenie, pozwalają na przeprowadzanie terapii również w przypadku założonych szyn i opatrunków gipsowych.

Oprócz zabiegów, na które należy udać się do gabinetu rehabilitacyjnego, magnetoterapię można również wykonać w domu za pomocą przenośnych aparatów do użytku domowego np. MAG 2000 Plus, MAG 2000 lub MAG 700. Więcej piszemy o tym w artykule: Magnetoterapia w domu – kiedy warto wyposażyć się w domowy aparat do magnetoterapii?

Dodatkowo do wymienionych aparatów można  podpiąć materac Osteomat, który dzięki swojej konstrukcji i łatwości użycia, stwarza idealne warunki do leczenia całego ciała podczas pojedynczej sesji. Osteoporoza dotyka w mniejszym lub większym stopniu cały układ szkieletowy, więc mata tego typu wydaje się optymalnym rozwiązaniem.

Magnetoterapia w domu

Elektroterapia a osteoporoza

Elektroterapia ma na celu rozluźnienie mięśni, zapobieganie ich zanikowi oraz uśmierzanie bólu. I tutaj wyróżnić możemy różne typy prądu, jak np:

  • Galwanizacja pozytywnie działająca na napięte mięśnie.
  • Jonoforeza, dzięki której wprowadzamy do tkanek dodatkowo lek przeciwbólowy o odpowiednim składzie chemicznym. W tym przypadku najlepiej, gdy substancją czynną jest 1-2 % chlorek wapnia wprowadzany pod anody.
  • Prądy interferencyjne oraz diadynamik w sekwencji DF-CP, stosowane najlepiej naprzemiennie, dają bardzo dobry efekt przeciwbólowy oraz rozluźniający.

Ultradźwięki w leczeniu osteoporozy

W przypadku złamań osteoporotycznych zalecane jest użycie ultradźwięków o niskim natężeniu 0,2 W/cm2. Tego typu programy znajdziemy w urządzeniach, których można używać zarówno w domu, jak i gabinecie, np. Mio-Sonic, a także a bardziej zaawansowanym aparacie holenderskiej firmy Enraf Nonius – Sonopuls 190S. Model ten posiada funkcję LIPUS (tryb pulsacyjny o niskim natężeniu), która dodatkowo stymuluje tkankę kostną do gojenia i wzrostu.

Należy jednak pamiętać , że bardzo zaawansowana postać osteoporozy jest przeciwwskazaniem do zabiegów ultradźwięków, a o kwalifikacji decyduje fizjoterapeuta czy lekarz prowadzący.

Leczenie osteoporozy powinno być procesem wszechstronnym i aby skutki były widoczne, gorąco zachęcamy zarówno do aktywności fizycznej, jak i wykonywania zabiegów fizykoterapeutycznych w domu oraz w gabinecie pod okiem fizjoterapeuty.

Autor: Paulina Kilian

Paulina Kilian jest fizjoterapeutką, doradcą sprzętowym Zespołu BardoMed. Ukończyła 5-letnie studia magisterskie na Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie. W zawodzie pracuje już od 5 lat. Jej specjalizacją jest terapia związana z drenażem limfatycznym. Odbyła również szereg praktyk z osobami starszymi.

Zobacz wszystkie artykuły tego autora

Ciekawi nas Twoja opinia, zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *